Column Bert Wagendorp

Ben je eindelijk spreekbuis van de boze burger, blijkt er amper een boze burger te bestaan

Behalve dat Jezus leeft en woont op een berg in Siberië, bevatte de bijlage Zaterdag van de Volkskrant afgelopen weekend nóg een opmerkelijk nieuwsfeit. ‘Zo boos is de burger helemaal niet’, stond er boven een verhaal van Peter Giesen over de ‘gemiddelde Nederlander’. Die is, zo bleek, niet zo boos als menigeen denkt, maar juist gematigd en niet ontevreden. Op een foto zag je een Nederlandse man die tevreden het gras maaide met hulp van een Nederlandse vrouw.

Ik had het al gedacht. Je hoeft maar een uurtje over de markt te lopen in een doorsnee Nederlands stadje en je weet dat het meevalt met de boosheid. Nu is het officieel. Volgens Peter Kanne van I&O Research, wiens vak het is om de stemming onder het volk te peilen en die dat maar beter goed kan doen omdat hij anders geen opdrachtgever overhoudt, voldoet maar 14 procent van de Nederlanders aan het profiel van de ‘boze witte man of vrouw’.

Dat is een klap in het gezicht van iedereen voor wie de boze burger de afgelopen jaren een verdienmodel is geworden, politici, columnisten, auteurs, talkshowpresentatoren, opiniepeilers, NOS-bestuurders en Jan Dijkgraaf. Heb je je best gedaan jezelf tot spreekbuis van de boze burger te maken, blijkt er amper een boze burger te bestaan. Kanne: ‘Er is onevenredig veel aandacht voor deze groep.’

Voor wie van de boze burger meteen maar ‘het gewone volk’, ‘de Nederlander’ of, nog erger, ‘het volk’ heeft gemaakt, is het helemaal zuur. Die staat finaal voor lul.

CDA-leider Buma profileerde zich afgelopen zomer als hoeder van de ‘gewone mensen’, aka ‘het gewone volk’ of ‘de boze burgers’, met gelal over ‘prosecco-drinkende Tesla-rijders’ die de ‘gewone mensen’ hun duurzaamheidsagenda door de strot wilden duwen. Hij bevestigde er zijn eigen wereldvreemdheid mee: het gewone volk zuipt prosecco als water en over vijf jaar rijden de boze burgers allemaal in een doorsnee Teslaatje, de VW Polo van 2025.

Maar Buma voorzag al een herhaling van de Fortuyn-revolte, nu vanwege het klimaatbeleid. ‘Het is de taak van de politiek naast de gewone mensen te gaan staan.’ Naast de boze burgers, bedoelde hij, om ervoor te zorgen dat die de volgende keer op zijn partijtje zullen stemmen en niet op de rattenvangers Wilders en T. Baudet, de twee booste burgers van het land. Voor alle zekerheid gooide Buma er nog wat anti-elitaire retoriek tegenaan, zodat de boze burger wist wie de nieuwe Robin Hood is.

Maar nu blijkt dus dat hij naast heel andere ‘gewone mensen’ moet gaan staan: degenen die de kilometerheffing helemaal geen slecht idee vinden, die voor een redelijk vluchtelingenbeleid zijn, inzien dat we iets moeten doen aan de opwarming en tevreden zijn met het democratisch bestel — ook zonder referenda. Die gewone mensen zien ook wel problemen, maar ze willen dat de Buma’s die oplossen in plaats van goedkope onzin te verkopen.

Buma is overigens de enige niet. Behalve in het CDA is het ‘boze-volkdenken’ ook in de VVD diep ingevreten. De premier zet, vooral in de aanloop naar verkiezingen, heel goed een boze proleet neer en ook Klaas Dijkhoff oefent daar vlijtig op. De boze burger is, hoe gering in aantal ook, de machtigste burger van het land  — hij heeft invloed binnen bijna alle politieke partijen, eist ruimte op in de kranten, heerst op sociale media en wordt ruim bediend op radio en tv. Met hard schreeuwen en gesteund door invloedrijke meehuilers heeft hij de indruk weten te wekken deel uit te maken van een volksopstand van boze burgers.

Alleen: die bestaat dus helemaal niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.