CommentaarCarlijne Vos

Belerende vinger van Rutte kan in Europa averechts gevolgen hebben

Mark Rutte samen met Merkel, Von der Leyen en Macron tijdens de EU-top dit weekend.Beeld AP

Premier Rutte moet het belang van de EU uitleggen in plaats van louter dwarsliggen uit electoraal belang.

Nederland heeft zoals verwacht zijn poot stijf gehouden tijdens de EU-top afgelopen weekeind over het miljarden-steunfonds dat de lidstaten uit de coronacrisis moet trekken. De houding van premier Rutte en zijn ‘vrekkige vier’ zorgde voor irritatie bij de overige lidstaten en onderstreept de diepe verdeeldheid binnen de Europese Unie.

Voorafgaand aan de top hadden EU-president Charles Michel en Europese-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen juist bij de lidstaten gehamerd op het belang van solidariteit en eenheid. Juist nu is voortvarendheid en snelheid geboden om getroffen burgers in Europa perspectief te bieden, de financiële markten vertrouwen te geven en eurosceptici de wind uit de zeilen te nemen.

Het tegenovergestelde gebeurt. Premier Rutte bleef zich onverzettelijk tonen ondanks de tegemoetkomingen van Michel om het vetorecht op te nemen in het voorstel en het aandeel lening in het herstelfonds van 750 miljard te verhogen. In een verklaring zei Rutte niet te weten wat hij de mensen thuis moest uitleggen als hij zomaar geld weggeeft aan de zuidelijke landen zonder daaraan enige voorwaarden te hangen.

Met deze bekende frase, waarmee Rutte vooral uit electorale angst lijkt te handelen, laat hij wederom een kans liggen om de kiezer te wijzen op het economische en politieke belang van de Europese Unie. In een tijd dat buurlanden Rusland en Turkije zich steeds vijandiger opstellen richting de EU, de Amerikaanse bondgenoot het heeft laten afweten en nieuwe economieën zoals China ons vergrijsde continent dreigen te overvleugelen, is Europese eenheid belangrijker dan ooit.

Uiteraard is het belangrijk dat de zuidelijke landen hervormingen doorvoeren om hun economie robuust en toekomstbestendig te maken. Maar te strenge hervormingseisen kunnen een economie ook verstikken, zoals Griekenland de afgelopen jaren heeft mogen meemaken. Bovendien wordt het belerende Nederlandse vingertje als aanmatigend ervaren, juist omdat Nederland zelf met zijn open exporteconomie van alle lidstaten bijna het meest profiteert van de EU. Dit kan averechtse gevolgen hebben.

De boodschap van het nut en de noodzaak van de Europese Unie wordt te weinig gecommuniceerd naar de Nederlandse kiezer. Hier laat Rutte een kans liggen. Kiezers zijn niet alleen te paaien met een nationalistisch ‘nee’, maar ook als zij een heldere realistische toekomstvisie krijgen voorgespiegeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden