Beleidsmakers in de zorg vergeten onderzoek te doen, en dat is een probleem

Grappig, zo’n Kamerdebat over herinneringen. Ik keek vorige week even naar Buma die zijn collega’s probeerde uit te leggen hoe zijn geheugen werkt. ‘Ik heb dat memo wel gelezen, maar als ik een besluit genomen heb, vergeet ik het ook weer want dan moeten we weer door.’ Hij vond zelf dat het een beetje stom klonk, maar wetenschappelijk heeft hij gelijk. 

Het idee dat een geheugen een keurige harde schijf is waarin alles in ordentelijke mapjes is opgeborgen is onzinnig. Dat geheugen van Buma en al die anderen werkt precies hetzelfde als dat van iedereen. Vergeten is de standaardinstelling, schreef Douwe Draaisma al. We leven met grote gaten in ons geheugen en we verzinnen de werkelijkheid uit alle losse stukjes en dat gaat meestal uitstekend. Pas als je echt niet meer weet hoe je bonnetjes of memo’s zoeken moet, kom je in een verpleeghuis. Over 30 jaar is het daar door al het extra geld een liefdevol feestje en zitten Rutte en Buma verzonnen herinneringen op te halen aan onzindebatten.

Vergeten is wel een probleem als het gaat om consistent beleid in de zorg voeren. Beleidsmakers vergeten daar namelijk naar goed bewijs te kijken en nemen nog steeds genoegen met flutonderzoek. De Patiëntenfederatie schreef vorige week in een briefje aan diezelfde Tweede Kamerleden dat het met de patiëntveiligheid niet best gesteld was. De zorg was volgens de federatie niet veiliger dan drie jaar geleden: vier op de tien patiënten hadden in twee jaar tijd nog steeds meegemaakt dat er iets fout gegaan was. 

Nu hoop ik dat ze meer dan tien patiënten hebben gevraagd, maar het totale aantal ondervraagden staat niet in het nieuwsbericht of de Kamerbrief. En ik snap ook niet dat je een conclusie van ‘onderzoek’ publiceert als de enquête gewoon nog tot 4 mei is in te vullen. Beste Sybrand, vergeet alsjeblieft dit prutswerkje open te maken en te lezen.

Nu kun je met vragenlijsten - met enige moeite - tevredenheid meten, maar zeker geen feitelijke zaken zoals hoe vaak iets gebeurt. Net zoals onze minister-president en de CDA-fractieleider zich niet kunnen herinneren of zij iets gelezen hebben (of politieke of sociaal wenselijke antwoorden geven), kan een patiënt zich ook niet precies herinneren of het recept een jaar geleden nu wel of niet op tijd bij de apotheek was en waarom dat dan was. 

Grote fouten blijven mensen bij, maar de enquête van de Patiëntenfederatie gooit alles op een hoop. De ene fout is de andere niet: er is verschil of een receptje niet klaarligt of dat een verkeerd been is afgezet. Die ’details’ staan allemaal niet in dat memootje aan de Kamer. Ik gooi alle onderzoek waarin onderzoekers vragen, hoe vaak ik iets doe, gelijk in de prullenbak. Heeft u dit jaar 2, 5 of 10 tekenbeten gezien? Heeft u dit kwartaal pil zusenmezo meer of minder dan 10 keer voorgeschreven? Ik heb geen flauw idee. 

Ik ben het nooit met Buma eens en ik had voor die 1,4 miljard wel betere dingen in de zorg of onderwijs geweten, maar dat geheugen van hem, daar geloof ik wel in. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.