Commentaar

Belastingontwijking oogluikend toestaan is klassenjustitie

Belastingontwijking door grote bedrijven is geen natuurwet, maar het gevolg van politieke besluiten. Den Haag kan dan ook veel meer doen dan verontwaardiging tonen.

Fotostunt op het strand bij Huis ter Duin tijdens de OESO-conferentie afgelopen juni in Noordwijk over een eerlijker mondiaal belastingsysteem. Beeld Arie Kievit / ANP
Fotostunt op het strand bij Huis ter Duin tijdens de OESO-conferentie afgelopen juni in Noordwijk over een eerlijker mondiaal belastingsysteem.Beeld Arie Kievit / ANP

Van de ene groep werd vermoed dat zij 1,5 miljard euro achterover drukte. De andere kostte de schatkist tussen de 12 en de 42 miljard euro. Achter welke van de twee zou u aangaan? Nederland richtte haar pijlen op de eerste categorie, de toeslagouders. Die verdenking bleek onterecht. De meedogenloze opstelling van de Belastingdienst stortte duizenden ouders in de ellende, tot uit huis geplaatste kinderen aan toe.

Het tweede, veel grotere getal is afkomstig van de Duitse hoogleraar belastingrecht Christoph Spengel van de Universiteit van Mannheim. Hij schatte afgelopen week de kosten voor Nederland van twee onder buitenlandse aandeelhouders populaire trucs met de dividendbelasting. De ene is illegaal. De ander maakt gebruik van een maas in de wet. In dat geval is sprake van belastingontwijking.

Let wel: dit is slechts één methode waarmee aandeelhouders, banken, bedrijven en hun adviseurs de publieke zaak benadelen. Dat zij zichzelf op de borst kunnen slaan voor zulke slimmigheidjes, terwijl toeslagouders het leven onmogelijk werd gemaakt, is meer dan een kwestie van foute prioriteiten. Het is klassenjustitie.

Vestigingsklimaat

Decennialang gold belastingontwijking als iets onvermijdelijks. Legde Nederland bedrijven niet fiscaal in de watten, dan zouden ze naar plekken als Ierland vertrekken. Reden voor politici om ze een handje te helpen. Het vestigingsklimaat ging voor alles.

Gelukkig begint er iets te kantelen. Onder fiscalisten klinken voorzichtige pleidooien om er niet langer eer in te stellen de randen van de wet op te zoeken. Den Haag moet echter ook naar zichzelf kijken. Maandag debatteert de Tweede Kamer over een wet die belastingontwijking via het schuiven met intellectueel eigendom bestrijdt.

Elke fiscale sluiproute die op deze manier gesloten wordt, is een stap vooruit. Maar critici waarschuwen dat ook deze maatregel bewust niet waterdicht is gemaakt. Dat zou zonde zijn. ‘Fiscale optimalisatie’ is niet iets wat er nu eenmaal bij moet horen in een concurrerende economie. Het is een ordinaire poging van de allerrijksten om de schatkist te tillen.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden