Rondvraag

Bekende schrijvers over het Boekenbal: 'Mijn tip, héél snel dronken worden'

Vanavond treft schrijvend en uitgevend Nederland elkaar op het jaarlijkse Boekenbal in de Amsterdamse Stadsschouwburg. Met het thema 'Gouden tijden, zwarte bladzijden' wordt het begin van de Boekenweek ingeluid. Hoe overleef je het Boekenbal en wat is de zwartste bladzijde van schrijvers Robert Vuijsje, Bart Chabot, Hanna Bervoets en Philip Huff?

Beeld ANP

Bart Chabot: 'In het verleden zijn er te veel matige boeken uitgegeven. Alles kon.'

Wat is er leuk aan het boekenbal?

'Ik vind het een ontzettend leuk uitje. Dit is mijn 28ste keer, ik ben een veteraan. Mijn eerste keer begin jaren tachtig was nog in Carré toen ik moest optreden met Remco Campert en Johnny van Doorn. Sindsdien ben ik altijd gegaan, behalve toen mijn derde kind net geboren was. Het is nog een van de weinige feesten met allure. Mensen trekken wat leuks aan. Dat is toch anders een knetterende houseparty in een fabrieksloods. En het reüniekarakter, ook leuk. Ik woon niet in Amsterdam dus die slangenkuil waar iedereen elkaar naar het leven staat, gaat aan mij voorbij.'

Wat doen we eigenlijk nog op het het Boekenbal? De boekenmarkt staat toch op instorten?
'Je moet het vergelijken met de huizenmarkt. Tien jaar geleden moest je in de rij staan met een envelop met daarin je bod, altijd hoger dan de vraagprijs. Die zeepbel barstte. Het boekenvak is nu ook met een gedwongen afslankoperatie bezig. In het verleden zijn er te veel matige boeken uitgegeven. Alles kon. Dat houdt een keer op. In de muziek heb je nu Spotify en iTunes. Er zijn veel mogelijkheden. Er zijn ook goede kanten. Artiesten moeten nu weer optreden om geld binnen te halen. De Arctic Monkeys zie je weer op de gekste plekken.'

Wat was uw gouden tijd?
'Die moet nog aanbreken. Met die illusie houd ik de moed erin. Het zou heel triest zijn als ik zei: dat was 25 jaar geleden.'

Onze geschiedenis kent gouden tijden maar ook periodes waar we minder trots op zijn. Wanneer schaamde u zich om Nederlander te zijn?

'Ik heb me nooit geschaamd. Er zijn wel Nederlanders die merkwaardige dingen doen. De finale tegen Spanje toen Nigel de Jong zijn been op de borst zette van de tegenstander of ome Geert die met zijn manier van uitdrukken weinig fans in het buitenland heeft. De slavernij en de verdwijning van joden zijn zeker niet fraai, maar daar voel ik me niet verantwoordelijk voor.'

En uw eigen zwarte bladzijde?
'Dat zijn twee momenten. Toen Herman Brood zijn leven beëindigde en de dood van Martin Bril. Die bladzijdes zijn nog steeds met zwarte inkt geschreven. Ik lees de Volkskrant en nog iedere dag denk ik: godverdomme, stond hij daar maar nog in.'

Bart ChabotBeeld ANP

Hanna Bervoets (1984), voor de vierde keer op boekenbal: 'Ik heb geloof ik niet echt dat natie-gevoel'.

Wat is uw gouden tijd?
'Ik gok dat het nu is, maar dat weet ik pas zeker op mijn sterfbed.'

Schaamt u zich wel eens dat u Nederlander bent?
'Ik voel me nooit schuldig wat mijn volk in het verleden heeft gedaan. Ik heb geloof ik niet echt dat natie-gevoel.'

Heeft het boekenvak nog wel een toekomst?
'Een tijdje geleden werd ook gezegd dat de muziekindustrie in zou storten. Ik denk: mensen willen altijd blijven lezen. Misschien krijgen we door de digitalisering wel meer lezers maar minder inkomsten. Er zal van alles veranderen, maar ik denk niet dat mensen niet meer zullen lezen. Zelf ben ik niet zo van de e-reader. Ik ben dus zo iemand die nog steeds een zware koffer met zes boeken meezeult. Ik heb het toch een keer geprobeerd. Toen wist ik het zeker: ik lees gewoon niet graag van een scherm. Ik blijf dus in ieder geval de boekenmarkt spekken door boeken te kopen.'

Wie moet volgend jaar het Boekenweekgeschenk schrijven?
'Het is wel eens tijd voor een vrouw, bijvoorbeeld Esther Gerritsen. Ik vind haar te gek. En ze heeft inmiddels het oeuvre om het te mogen schrijven.'

Heeft u nog een tip om het boekenbal door te komen?
'Ik kijk altijd heel erg naar het boekenbal uit maar het eerste uur dat ik er ben, vind ik het eigenlijk helemaal niet zo leuk. Je dwaalt dan wat door de gangen en je wordt overal opgehouden. Het ergste is nog dat het heel lang duurt voor je de bar bereikt. Misschien is daarom mijn tip wel: heel snel dronken worden, dan wordt het leuk. Oja en probeer het podium waar gedanst wordt zo snel mogelijk te bereiken want ieder jaar denk ik als ik daar eenmaal ben: o, wat is het hier leuk. En nog iets maar dat is meer een tip voor mezelf: als je mensen kwijt bent, laat ze dan kwijt zijn, je gaat ze toch niet meer terugvinden.'

Laatste roman van Hanna Bervoets verscheen in 2013: Alles wat er was

Hanna BervoetsBeeld ANP

Schrijver Philip Huff (1984), voor de vijfde keer op het Boekenbal: 'Alle geschiedenisbladzijden zijn inktzwart.'

Wel een beetje een ouwelullen-thema hè?
'Thema's zijn altijd lullig. Om heel eerlijk te zijn kan ik me de vorige thema's van de boekenweek niet eens meer herinneren.'

Wanneer schaamde u zich dat u Nederlander was?
'Ik schaam me eigenlijk nooit dat ik Nederlander ben, net zo min dat ik trots ben om Nederlander te zijn. Ik heb er natuurlijk ook niet zo veel voor gedaan om het te worden. Laatst was ik op reis in Australië toen was ik op zich wel blij dat ik kon zeggen dat ik uit een land kom waar het eerste homohuwelijk is gesloten, waar we euthanasiewetgeving hebben, kortom een land waar we enorme keuzevrijheden hebben. Ok, soms schaam ik me wel dat politici met bepaalde voorkeuren aan de macht komen. We kiezen die wel, maar dan ben ik het minst blij om Nederlander te zijn.'

Wat is volgens u de een zwarte bladzijde uit de Nederlandse geschiedenis?
'Ik heb geschiedenis gestudeerd, eigenlijk zijn alle geschiedenisbladzijden inktzwart.'

Wat is uw zwarte bladzijde op persoonlijk vlak?
'Die zwarte bladzijden gebruik ik voor mijn verhalen Dus als mensen dat willen weten moeten ze mijn boeken maar lezen.'

Is het niet een beetje dansen op een vulkaan vanavond? Het boekenvak staat toch op exploderen?
'Vulkanen slapen eeuwen. Ik geloof dat er in de jaren twintig ook al werd gezegd dat boekenvak op instorten stond.'

Wie moet volgend jaar het boekenweekgeschenk schrijven?
'Dat is een inkoppertje. Herman Koch natuurlijk.'

Wordt het niet eens tijd voor een jongeling?
'Herman Koch of Maartje Wortel. Het schrijven van een Boekenweekgeschenk is als het krijgen van een lintje of een Nobelprijs. Ik vind dus niet dat het perse een jongeling moet zijn. Dat heeft Obama ook geen goed gedaan.'

Heeft u nog een tip om de avond door te komen?
'Ja, sla op tijd genoeg muntjes in.'

Laatste boek van Philip Huff verscheen in 2012: Niemand in de stad, roman.


Robert Vuijsje (1970), voor de vijfde keer op het Boekenbal: 'Twintig jaar geleden ben ik een keer illegaal het Boekenbal binnengedrongen.'

Boekenbal: een moetje of ook echt leuk?
'Ik vind het echt leuk. Het is het enige moment dat je zoveel collega's ziet en spreekt. De rest van het jaar zit je veel alleen thuis. Alleen die collega's weten wat jij doormaakt als je met je boek doorbreekt, welke impact een roman heeft op je eigen leven, wat er gebeurt als mensen jou en de hoofdpersoon door elkaar halen. Het is prettig om dat gevoel te delen. Een drankje daarbij wil nog wel eens helpen.'

Beste Boekenbalmoment?
'Mijn tweede keer staat me nog goed bij. Ik was wel eens over een rode loper gelopen, omdat dat de enige weg naar de ingang was. Dit keer riepen mensen langs de kant mijn naam. Het was de eerste keer dat mensen mij herkenden zonder dat ik hen kende. Schrijvers zijn over het algemeen niet heel glamorous. Dit is ons moment.'

Het thema is gouden tijden, zwarte bladzijdes. Wat was de zwartste bladzijde uit Nederlandse geschiedenis?
'Voor mij persoonlijk is dat de Tweede Wereldoorlog, als ik kijk naar de impact op mijn eigen familie. Maar voor anderen zal dat de rol van Nederland in de slavernij zijn, of Indonesië. Genoeg zwarte bladzijdes.'

En de zwartste bladzijde uit uw persoonlijke geschiedenis?
'Dat is een persoonlijke vraag. Dat is toch wel de scheiding van de moeder van mijn oudste kind. En dat ik niet met mijn oudste kind samenwoon. Dat zal voor alle gescheiden ouders gelden.'

Wie nomineert u als schrijver van het volgende boekenweekgeschenk?
'Als het ook een buitenlander mag zijn kies ik Bret Easton Ellis. Dat is mijn lievelingsschrijver.'

Nog een tip om het Boekenbal door te komen?
'Het is prettig als je mensen kent. Twintig jaar geleden ben ik een keer illegaal binnengedrongen. Ik zat op het Barleus en veel van de kinderen gingen met hun ouders mee. Men doet soms alsof het Boekenbal binnendringen het paradijs is. Maar de gasten zijn gemiddeld van hoge leeftijd. Er lopen mensen rond die bij Bruna en de Ako werken. Als vreemdeling is het niet zo leuk.'

Robert VuijsjeBeeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden