Opinie

Bekeerde jihadi's zijn het beste tegengif tegen radicalisering

Onze polderjihadi's vragen om een creatieve combinatie van repressieve en preventieve tactieken. Niemand mag straffeloos dienst nemen in een vijandelijke krijgsmacht en terroristische organisatie.

Ministers Ivo Opstelten (L) van Veiligheid en Justitie en Lodewijk Asscher van Sociale Zaken tijdens een persconferentie over versterking van de aanpak van jihadisme en radicalisering. Beeld anp

'Wie vrede wil, moet zich op oorlog voorbereiden' aldus een oud Latijns gezegde. We merken er in Nederland weinig van, maar het is oorlog. De vijand is een giftig, nihilistisch consortium van islamo-fascisten dat wereldwijd vertakkingen heeft, met IS en Boko Haram als meest extreme groepen.

Het nieuwe fascisme oefent een onweerstaanbare aantrekkingskracht uit op moslimjongeren met een opgekropt ressentiment tegen de vage entiteit die ze 'Het Westen' noemen maar dat in feite een verzamelterm is voor 'Alles-Wat-Er-Fout-Ging-In-Mijn-Leven'. Ook pathologische sadisten die perverse geweldsfantasieën kunnen uitleven komen als vliegen op de stroop af.

Paus Franciscus verkondigde onlangs dat de Derde Wereldoorlog begonnen is. Die was in feite al 13 jaar geleden uitgebroken met 9/11. Het is geen klassieke oorlog, van gelijkwaardige staten met georganiseerde legers die op het slagveld wordt beslecht. Het is een hybride oorlog, uitgevochten met lasergestuurde raketten en kromzwaarden, met tanks en twitter. Whatever it takes.

Terreinwinst is slechts een middel. Intimidatie, angst, terreur, vernedering zijn de nieuwe doelen. Hoe wreder en theatraler een tegenstander wordt omgebracht, hoe groter het publiek, hoe beter. De oorlog wordt niet alleen uitgevochten in Levant en Sahara, maar ook in Europese binnensteden. Daar verstopt een vijfde colonne zich in immigrantenwijken, een ondergronds gezwel dat voortdurend aangroeit door nieuwe rekruten.

Creatieve combinatie
Een dergelijke ongrijpbare vijand vraagt om een 'flexible response'. Hard en krachtig waar het moet, subtiel en geduldig waar het kan. Onze polderjihadi's vragen om een creatieve combinatie van repressieve en preventieve tactieken. Niemand mag straffeloos dienst nemen in een vijandelijke krijgsmacht en terroristische organisatie.

Was Nederland decennialang verlamd door een spastisch pacifistische reflex, nu worden er eindelijk daadkrachtige maatregelen voorgesteld en doorgevoerd (afnemen Nederlanderschap, onderzoek naar oorlogsmisdaden, verbod op terroristische propaganda) die enkele jaren geleden nog ondenkbaar waren.

Maar de preventieve component is even belangrijk, en effectiever op de langere termijn. Terugkerende polderjihadi's moeten we confronteren met die mooie christelijke waarde die vergeving heet. Wellicht zijn velen in een vlaag van jeugdige overmoed vertrokken, verblind door een mix van propaganda, peer pressure, testoron en idealisme. Wellicht beseffen ze nu dat ze een vergissing hebben gemaakt. Spijtoptanten verdienen de rode loper. Bekeerde jihadi's zijn het beste tegengif tegen radicalisering.

Theologie en filosofie moet actief op probleemscholen en in gevangenissen - kweekvijvers voor radicalen - onderwezen worden. Nu bestaat het fundamentalistische lompenproletariaat uit ongeletterde lieden die slaafs uit de kop gestampte dogma's opdreunen. Fanatici denken dat hoe vaker en luider een slogan herhaald wordt, hoe meer deze aan waarheidsgehalte wint. 'The problem of the modern world is that the stupid are cocksure while the intelligent are full of doubt', zei Bertrand Russel ooit. Een hemeltergende onwetendheid, gekoppeld aan een godsgruwelijke arrogantie: een levensgevaarlijke combinatie. Een andersgelovige als ongelovige bestempelen om hem daarom te executeren is een nogal lompe theologisch statement.

Natuurlijk heeft geen enkele polderjihadi de Meditaties van Descartes gelezen of zelfs maar doorgebladerd, die meesterlijke oefening in intellectuele integriteit en bescheidenheid. Natuurlijk hebben ze geen flauw benul van de 12de eeuwse Islamitische filosoof Ibn Rushd, die toen West-Europa in de donkere middeleeuwen verkeerde en zelfs de inquisitie nog moest uitvinden, vanuit Andalusië schitterende zaken schreef over geloof en wetenschap. Natuurlijk is de gemiddelde jihadi een onnozelaar die niet weet dat de eigenlijke betekenis van jihad de innerlijke, persoonlijke zoektocht naar God is. Een spirituele strijd, gepaard met twijfel en verzoekingen, zoals ook de waarachtig Christen die kent.

In opstand
De gematigde moslimgemeenschap komt langzamerhand - beter laat dan nooit - wereldwijd in opstand tegen de barbarij die IS in naam van de Islam uitvoert. Nu zou er nog een mediagenieke figuur moeten opstaan die ooit voor de verlokkingen van de radicaliteit bezweken is maar uiteindelijk het licht heeft gezien. Ergens moet er een nieuwe George Orwell in één van de vele Syrië-gangers schuilen. Orwell vocht in de Spaanse Burgeroorlog tegen het Franco-regime maar raakte volledig gedesillusioneerd in de vrijheidsstrijd die ontaarde in een bloedige broederstrijd tussen leninistische, trotskistische en stalinistische splintergroepen.

In deze trieste tijden van postmodernistische flutromannetjes vol slechte seks en gevaarlijke drugs is het hopen op de eerste polderjhadi die een eigentijdse variant van Homage to Catalonia schrijft.

Teun Voeten is cultureel antropoloog en oorlogsfotograaf. Momenteel schrijft hij een PhD-dissertatie over het extreme drugsgeweld in Mexico.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.