ColumnMax Pam

Bauernführer Mark van den Oever und sein Hungerplan

Max Pam artikelfotoBeeld de Volkskrant

Bauernführer Mark van den Oever, gouwleider van het Verteidigungsfront – voorheen het Bauern Kriegsfront geheten – keek tevreden uit das venster. Het was nog vroeg in de ochtend en achter de horizon steeg das Morgenrot op als Dampf und Diesel, zoals Ernst Jünger eens heeft geschreven.

Bauernführer Mark van den Oever – spreek uit Markus von den Uver – keek neer op een oneindige colonne van tractoren. Van heinde en verre waren ze gekomen. Zoals voorspeld waren ze zelfs duizenden tegelijk vanuit Deutschland aangereden. Stoere tractoren hadden die Deutschen, vol wilskracht en Ausdauer. De Mengele SF 6600 Z bijvoorbeeld was een imponerende machine, met een enorm motorvermogen, een graanprocessor, een automatische trekhaak en met een slijpinstallatie die zo scherp was dat zij handen en voeten kon afsnijden zonder je het merkte. Mengele was een begrip in de Agrarwirtschaft, een gevestigde naam die in het verleden op verschillende terreinen innovatief was geweest. Zelfs in de genetica en genealogie had die naam zijn sporen verdiend.

Buiten klonk het intussen: vroem, vroem!

De knorrende beesten stonden ongeduldig te ronken om te worden losgelaten. Vooral de Mengele Mammuts 6800 Injektion roerden zich. Ze waren klaar om te verslinden. Zo machtig was hun gebrul en zo krachtig hun pk’s dat je ermee in een handomdraai een hele wijk kon platwalsen.

Zo droomde hij voort, zo zou het worden aanstaande woensdag.

Bauernführer Mark van den Oever keek in het draaiboek dat hij speciaal voor deze dag had geschreven. Het achterliggende idee was om de bevolking te laten voelen hoe het is wanneer de bakker geen brood meer heeft. Wat het betekent wanneer vriezer en koelkast plotseling leeg zijn. Wanneer er geen chocola meer is, geen wortelen of Goulashsuppe, geen bratwurst, pindakaas, melk of Gewürztraminer. Lege schappen, dat zal ze leren! Een Pferdehilfsmittel om het besef te laten doordringen dat een leven zonder Bauern volstrekt onmogelijk is.

Op die manier, zo hadden de Bauernverbände bedacht, zou de bevolking in opstand komen en zich tegen de regering keren. Daarmee zouden ook de plannen om boeren uit te kopen vanzelf van tafel gaan. Een boer laat zich niet uitkopen, want een Bauer is verbonden aan zijn eigen grond als aan zijn eigen bloed. In de Europese geschiedenis heeft deze Blut-und-Boden-Politik van die Bauern altijd een cruciale rol gespeeld.

Het plan was om zoveel mogelijk Supermarkten en Vertriebszentren zu blockieren und versperren. Trots had der Bauernführer Mark van den Oever het zijn Hungerplan genoemd. De mensen moesten honger lijden om tot de waarheid te komen. Niet voor niets waren de christelijke partijen altijd de bakermat van de boerenstand geweest. Toch moet worden gezegd dat de ideeën voor een Hongerplan al oud zijn en dat Bauernführer Mark van den Oever niet de eerste is geweest die deze ze ook in praktijk heeft willen brengen.

Reeds eind 1941 ontwikkelde Herbert Backe, de Duitse staatssecretaris voor Ernährung und Landwirtschaft – tevens Obergruppenführer, maar dit terzijde – een Hongerpolitiek, die uitmondde in een hongerplan, waarbij het de bedoeling was om volkeren ten Oosten van Deutschland – plus nog wat volkeren die daarheen een treinreis aangeboden hadden gekregen – te laten voelen wat is om een keert zonder eten te zitten. De Vertriebszentren werden daar niet alleen voor een dagje blockkiert, maar gewoon voor langere tijd opgeheven. Hoewel het met Backe later – in een plaats genaamd Neurenberg – niet helemaal goed is afgelopen, bleef hij net als Bauernführer Mark van den Oever tot op het laatst een optimistisch man. Hij zei zijn plannen consequent te hebben doorgevoerd en ook aan het einde wilde hij niets weten van schuld en schaamte. Die standvastigheid moet Bauernführer Mark van den Oever zeer hebben aangesproken, toen hij bij het ochtendgloren het teken gaf dat Unternehmen Hunger kon beginnen.

Vandaag geht’s los!

Lezer, als u vanmorgen bij een zacht gekookt eitje deze krant leest, realiseert u zich dan dat dit wel eens uw laatste zacht gekookte eitje zou kunnen zijn. De optocht der Traktoren komt naar u toe. Mammuth Mengele en zijn kameraden rammen bij u aan de deur. Loop naar het raam en kijk of ze er al aankomen, opdat u later nooit kunt zeggen: ‘Wir haben es nicht gewusst.’

En toen kwam het bericht dat de rechter de acties heeft verboden. Einde droom.

Denk intussen toch eens aan de Hongerwinter van 1944. Uw grootouders of misschien nog uw ouders pakten toen hun fiets met houten banden en reden naar de boer in Friesland of elders om eten te halen. Boeren hadden eten en ruilden aardappelen voor juwelen. Niet allemaal. Mijn vader heeft ondergedoken gezeten bij boer Schaap in Wijdenes. Boer Schaap zou Bauernführer Mark van den Oever niet hebben gelust, dat weet ik zeker. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden