Column De betrouwbare mannetjes

Baudet ook op voorhand achteraf gezien logische winnaar

De Betrouwbare Mannetjes blikken alvast terug

Het Forum voor Democratie gaf de gevestigde partijen komende woensdag een flinke tik op de neus. Een combinatie van onbesproken xenofobie, klimaatscepsis en een zwalkend Nexit-standpunt lijkt de sleutel tot electoraal succes.

Wie de uitgelaten Thierry Baudet woensdag aanstaande aan het eind van de avond op het podium bezig zag, zou denken dat hij van tevoren nooit van een dergelijke historische overwinning had durven dromen. Met een aan dat van Jesse Klaver grenzend enthousiasme jutte hij van links naar rechts rennend de zaal op, waarbij hooguit het te ruim zittende pak van de voorman van het Forum voor Democratie verraadde dat hij rekening had gehouden met een avondje snoeihard in het rond springen. Toch, tien zetels. Twee meer dan vooraf door kenners was voorspeld.

Opvallend daarbij waren de geografische verschillen tussen de kiezers. Waar medewinnaar GroenLinks goed presteerde in de universiteitssteden, wist Forum vooral flinke winst te boeken in traditionelere heao-gemeenten als Tilburg, Zwolle, Leeuwarden en Dronten. Kiezers die bovendien vooral leken te zijn afgesnoept van regeringspartijen VVD en CDA en – anders dan verwacht – niet van de PVV. De partij van Geert Wilders bleef stabiel, al was er een licht verlies op Urk, waar twee jongeren wegens voorlopige hechtenis niet in staat waren hun stem uit te brengen.

Aanvankelijk had het erop geleken dat het almaar zwalkende Nexit-standpunt weleens de achilleshiel van Baudets partij kon zijn. Eerste Kamerlijsttrekker Henk Otten beweerde eind februari nog dat Forum voor Democratie ‘helemaal niet per se voor een Nexit’ is, een uitspraak die destijds direct door Baudet werd tegengesproken, waarna Otten vorige week in een radiodebat stelde sowieso eerst de uitkomst van de Brexit te willen afwachten, waarop Baudet dinsdag voor de microfoon van NPO-huisharryvermeegen Jaïr Ferwerda herhaalde dat zijn partij wel degelijk nog steeds een Nexit voorstaat. Het legde Forum geen windeieren.

Ook zijn keuze om er donderdag halverwege het klimaatdebat tussenuit te knijpen om aan te kunnen schuiven bij Pauw & Jinek, bleek een schot in de roos. Wederom bleef Baudet in de aanloop naar deze verkiezingen verschoond van vervelende vragen over zijn etentje met een Amerikaanse notoire racist in 2017, zijn misogynie, de xenofobische opmerkingen over homeopathische verdunning en het feit dat hij niet supergoed kan debatteren, maar meer overal een soort toneelstukje van maakt. Het waren thema’s die misschien een rol speelden bij de gemeenteraadsverkiezingen van vorig jaar, maar nu veelal onbesproken bleven. Als een overtreding die al door de scheidsrechter is waargenomen en om die reden achteraf niet opnieuw door de tuchtcommissie beoordeeld mag worden.

Gijs Rademakers van het EenVandaag Opiniepanel wist tijdens de uitzending van EenVandaag van aanstaande donderdag het succes goed te verklaren: ‘Zo’n bewering dat zure regen een hoax was, is dan misschien niet waar: veel mensen voelen het wel zo.’ Hetzelfde geldt voor zijn vergissing over de kosten van het Klimaatakkoord die niet 1.000 miljard, maar 2 miljard per jaar bedragen. ‘De cijfers die hij noemt, zijn veel overtuigender. Het klinkt gewoon veel meer.’ Juist het Nexit-standpunt van Forum heeft veel kiezers overtuigd, meende Rademakers ten slotte. ‘Al dat gedoe met de Brexit, de mensen weten het gewoon even niet meer. En dan komt er een partij die in wezen zegt: stem op ons, wij weten het ook even niet meer. Daar snakken de mensen naar.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.