Column Sheila Sitalsing

Bas van Hout wordt een snitch genoemd, maar ik zou ook woedend worden op de AIVD

Ga nooit, ik herhaal nooit, in zee met de AIVD, zei journalist Bas van Hout afgelopen weekend in de Volkskrant. Van Hout deed dat wel en heeft er spijt van.

Lang geleden werkte hij als misdaadverslaggever samen met de geheime dienst, door informatie door te geven over op handen zijnde liquidaties in het criminele circuit bijvoorbeeld. De dienst sprong – vermoedelijk uit verbijsterende klunzigheid – niet zo geheim om met zijn gegevens, door bijvoorbeeld eerst gewoon ‘Bas van Hout’ te schrijven boven gespreksverslagen, en daarna die naam slecht door te krassen. En door in een ander gespreksverslag zijn voornaam te laten staan. En door documenten over zijn relatie met de autoriteiten niet hoog genoeg te beveiligen.

Er was maar één lekkende oud-medewerker voor nodig om de informatie op straat te doen belanden waardoor Van Houts criminele bronnen erachter konden komen dat hij kletste met de dienst. Daardoor heeft hij in levensgevaar verkeerd. Voor zover die bronnen en hun aanhang nog in leven zijn, zijn ze begrijpelijkerwijs nog steeds boos.

En nu Van Hout zijn hele verhaal in de krant heeft gedaan, zijn ook zijn collega-journalisten boos. Collega-misdaadjournalisten vooral, die een vorm van verslaggeving bedrijven waarbij ze moeten zien te laveren tussen politie en justitie enerzijds, en wetsovertreders die weleens slordig omspringen met mensenlevens anderzijds.

Chroniqueur van de misdaad zijn kan een hoop glamour opleveren (zie ook: Peter R. de Vries) want weinig spreekt zo tot de verbeelding van brave lezers en kijkers, thuis op de bank in hun rijtjeshuis, als een lekker potje moord en doodslag. Maar het kan ook gevaarlijk zijn: als criminelen zich tekort gedaan voelen door hun journalistieke contacten, schrijven ze geen boze ingezonden brief, maar beramen ze aanslagen op redactielokalen, huren ze moorddadige Oostblokkers in, of bellen ze je op om duidelijk te maken dat ze weten waar je huis woont en waar je kinderen naar school gaan.

Door Van Houts biecht denken criminelen dat elke verslaggever lult met de AIVD, is de klacht. Nu moeten ‘we opnieuw uitleggen dat we onafhankelijk zijn’, legde Paul Vugts (crime reporter van Het Parool, ernstig bedreigd door criminelen) in de Volkskrant uit. Ook de journalistenvakbond NVJ is ontstemd: door acties als die van Van Hout raken journalisten hun geloofwaardigheid kwijt. John van den Heuvel, bekend van De Telegraaf en RTL Boulevard en ook bedreigd en beveiligd, distantieerde zich zo ver mogelijk van Van Hout door hem in zijn misdaadrubriek in De Telegraaf in weinig vleiende bewoordingen te beschrijven (Van Hout ‘vrat van twee walletjes’, was ‘een snitch’ en ‘manoeuvreert zich nu in de slachtofferrol’). ‘Ga nooit’, adviseert Van den Heuvel, ‘ik herhaal nooit, in zee met Bas van Hout.’

Begrijpelijke woede. Toch zou ik, als gewoon nederig journalistje dat nog nooit in één ruimte is geweest met psychopathische types die elkaar om onduidelijke redenen graag met kermisnamen aanspreken (‘de Neus’, ‘de Cobra’, ‘Geile Gerrit’, ‘de Duim’ – die verzin ik) vooral woedend worden op de veiligheidsdienst. De AIVD (opvolger van de BVD die Van Hout zo grotelijks naaide) is van de overheid. Van ons dus. De AIVD is er om ons veilig te houden. De AIVD wil diep in de levens van onschuldigen doordringen met sleepnetten en andere flauwekul, met het slappe excuus dat het voor ons eigen bestwil is. De AIVD kan evenwel niet eens een informant veilig houden. Van Hout heeft groot gelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden