Opinie

Bang? Vlucht niet in homonationalisme

Lhbt-gemeenschap

De politieke voorkeur van de lhbt-gemeenschap verschuift. Van progressief links naar conservatief rechts. Dat is zorgelijk voor de homo-emancipatie.

Beeld Hollandse Hoogte

'Join our freedom', is de slogan van de twee weken durende Europride 2016. 'Amsterdam welcomes you to our celebration of freedom. The freedom to be who you are and love whoever you like.' Die lhbt-vrijheid (lesbiennes, homo's, biseksuelen en transgenders), hoe koesteren we die? Wat gebeurt er met je politieke voorkeur als je als lhbt'er bang bent je vrijheid te verliezen? Begin juli ging schrijver Lisa Weeda met deze vraag naar Parijs om daar onderzoek te doen naar het stemgedrag van homo's in de metropool, in september zal schrijver en D66-statenlid Ayla Schneiders hetzelfde doen in Boston en New York, waar de presidentsverkiezingen voor de deur staan.

Waarom we dit doen: de politieke voorkeur van sommigen binnen de lhbt-gemeenschap verschuift. Van progressief links naar conservatief rechts, ofwel, richting homonationalisme. Volgens ons zal dit enkel leiden tot meer verdeling en de geleidelijke verdwijning van homo-emancipatie van de politieke agenda.

Afgelopen 20 juli wordt Geert Wilders warm verwelkomd op een feestje van LGBTrump, een vereniging van homo's, lesbiennes en biseksuelen die Donald Trump steunen. Tijdens de bijeenkomst in Cleveland zegt Wilders onder meer 'Stop de islam in de VS'. Homoseksuelen voor je winnen door hen te beschermen tegen islamisering is een tactiek van de partij. In 2014 kon de PVV volgens een exitpoll rekenen op 21 procent van de homoseksuele stemmers. Wilders verkondigde ook in Nederland meermaals dat moslims ons 'tolerante' land kapotmaken en daarmee 'onze homo's' bedreigen. Hetzelfde gebeurt dus in de VS, waar Trump zegt lhbt'ers te willen beschermen indien ze slachtoffer zijn van een terroristische aanval.

Ook in Frankrijk, in het liberale Parijs, stemde in december 2015 meer dan 30 procent van de gaykoppels op Front National. Deze partij, geleid door Marine Le Pen, is het Franse equivalent van de PVV en streeft ernaar de waarden van de natie te beschermen tegen de volgens hen opkomende islamisering. Sommige Franse lhbt'ers kunnen zich vinden in die standpunten en willen dat Frankrijk hun land blijft. De immigrant mag buiten de grens blijven. Deze vorm van stemmen heeft sinds 2007 de naam die we net al noemden: homonationalisme.

Wie lhbt is in Nederland, kan trouwen, van geslacht veranderen zonder gesteriliseerd te worden, geregistreerd samenwonen en beide als ouder van een kind geregistreerd staan. Voor wie in een grote stad woont is de omgeving vaak niet meer heteronormatief; iedereen, ook de lhbt'er, hoort erbij. En dan komt er een stroom immigranten richting jouw veilige omgeving, zij hebben een geloofsovertuiging die ogenschijnlijk botst met jouw levensstijl. Deze ontwikkeling maakt je bang. Misschien houd je die het liefst tegen, want jij wilt kunnen doen en laten wat je wilt. Degene die in deze situatie tevoorschijn komt als redder in nood is bijvoorbeeld de PVV.

De PVV biedt jou een kortetermijnoplossing voor een persoonlijk probleem. Maar voor homo-emancipatie in het algemeen doet de partij weinig. Op de lange termijn, wanneer het echt benauwd zou kunnen worden, krijg je bij een conservatieve partij weinig terug voor je stem. De progressieve partijen die homo-emancipatie als een punt op hun agenda hebben, raken daarbij in het geding.

Wij ervaren deze homonationalistische tendens als een pijnlijke paradox. Ook omdat een groot deel van de Nederlandse lhbt-gemeenschap nog helemaal niet af-geëmancipeerd is. Met een stem op conservatief rechts is verdere homo-emancipatie in Nederland niet veiliggesteld, we zijn dan eerder progressief-af. Kun je in de Biblebelt bijvoorbeeld hand in hand met je vriendje lopen? En hoe zit het met de jonge homoseksueel die naar Nederland vlucht omdat hij in zijn thuisland van een gebouw zou worden gegooid? Jouw wereld is niet zo groot als de veilige omgeving waarin je woont, inderdaad, maar angst is een onvoorspelbare motor voor een stem, ook als je jezelf als een politiek lichaam beschouwt en niet in de eerste plaats als homoseksueel.

Als je op 6 augustus bij de Canal Parade bent: koester je vrijheden en rechten. Maar denk ook aan het motto van de Europride: 'join our freedom'. Vraag je af voor welke vrijheid je op die boot staat. Denk aan hoe je ooit zelf uit de kast kwam en wenste dat iedereen jou zou tolereren. Als je uit angst jouw vrijheid 'beschermt' met een conservatieve stem, vraag je dan af voor welke toekomst je kiest: een progressief, verbindend, open en tolerant Nederland, waar jij net als iedereen van je vrijheid geniet. Of een conservatief en xenofoob Nederland, waar jij 'onze homo' bent en er een muur om vrijheid heen staat.

Dit artikel kwam tot stand in het kader van een residentieproject van het Vlaams-Nederlands Huis deBuren.

Homo's, lesbiennes, transgenders en biseksuelen lopen mee in de PrideWalk van het Vondelpark naar de Dam op de Roze Zaterdag tijdens EuroPride Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.