Bakker biedt welkome uitweg uit impasse

Peter Bakker, de voorzitter van de Commissie Arbeidsparticipatie, had gisteren een elegante oplossing voor het politieke conflict rond het ontslagrecht. Volgens Bakker is versoepeling van het ontslagrecht helemaal niet nodig, omdat we tot in lengte van jaren meer banen hebben dan werknemers. Met andere woorden, de vraag is voor de werkgever niet hoe kom ik van mijn werknemer af, maar juist hoe houd ik mijn werknemer binnenboord.


Bakker verwijt minister Donner en andere voorstanders van versoepeling van het ontslagrecht geen oog te hebben voor de nieuwe realiteit. Alles draait om het vergroten van de inzetbaarheid van werknemers: jongeren, moeders, deeltijdwerkers, ouderen. Zo zijn de komende jaren alleen al vierhonderdduizend nieuwe leerkrachten nodig.


In zo’n situatie is het contraproductief om zekerheden van werknemers te ondergraven. Bakker bepleit dan ook een grotere verantwoordelijkheid voor de werkgever bij het vinden van een nieuwe baan voor overtollige werknemers.
De redenering van Bakker klopt als het gaat om de aanbodkant van de arbeidsmarkt. Langer doorwerken moet aantrekkelijk worden gemaakt en via het geleidelijk optrekken van de pensioengerechtigde leeftijd tot 67 jaar ook verplicht worden gesteld. Daarvoor is veel te zeggen, al was het maar omdat anders steeds minder mensen moeten werken voor steeds meer gepensioneerden.


Maar Bakker gaat te ver als hij suggereert in een glazen bol te kunnen kijken en tot 2040 de vraag naar arbeid te kunnen voorspellen. Naast tekorten aan onderwijzers en verpleegkundigen zien we dat bedrijven – zoals Bakkers eigen TNT – nu ook banen schrappen omdat het werk geautomatiseerd kan worden of goedkoper kan worden gedaan in Oost-Europa of Azië. Aan de andere kant moet Nederland ervoor waken zich uit de uit de markt te prijzen met een te royale bescherming van oudere werknemers. Dat kan buitenlandse investeerders, maar ook Nederlandse starters en het MKB, weerhouden van initiatieven om nieuwe werkgelegenheid te scheppen.
Wordt het ontslagrecht angstvallig omzeild, daar staan taboedoorbrekende voorstellen op andere terreinen tegenover. Het verhogen van de pensioengerechtigde leeftijd is daarvan de belangrijkste. Bakker draait terecht de bewijslast om: partijen die willen vasthouden aan het huidige systeem, zullen moeten uitleggen hoe ze die steeds duurder wordende AOW en pensioenpremielasten willen financieren. De commissie pleit ook voor fiscalisering van de AOW: rijke gepensioneerden betalen dan mee. Dit is te verdedigen in combinatie met het optrekken van de pensioenleeftijd die immers de AOW goedkoper maakt.


Bakker wil ook de overdrachtsbelasting schrappen zodat werknemers sneller verhuizen om een andere baan accepteren. Dat fiscale gat zou dan mooi gedicht kunnen worden door het afbouwen van de hypotheekrente-aftrek.


Het is duidelijk dat wanneer de commissie zich zou hebben beperkt tot het ontslagrecht, het conflict in de coalitie was blijven bestaan. Door zich daarentegen te richten op vergroting van de inzetbaarheid van werknemers in de breedste zin van het woord, biedt Bakker de politiek een welkome uitweg uit de impasse.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden