Assertief China roept weerstand op

Commentaar

De crisis in Hongkong is het gevolg van China's assertiviteit. Die levert het land vooralsnog weinig op, schrijft Fokke Obbema in het hoofdredactioneel commentaar.

Sinds de Britse overdracht aan China in 1997 is het in Hongkong niet zo onrustig geweest als deze zomer. Massademonstraties worden georganiseerd door twee kampen: een beweging die zich loyaal aan de machthebbers in Peking toont en een 'Occupy Central'-beweging die pro-democratie is. De laatste gruwelt van de steeds sterkere grip die 'het vasteland' op Hongkong wenst uit te oefenen. Het is een assertiviteit die China onder president Xi in zijn hele 'achtertuin' aan de dag legt. Met vooral meer onrust en achterdocht jegens China als zichtbaar resultaat.

Op militair vlak doet zich een reeks conflicten voor met buurlanden over eilandengroepen in de Zuid- en Oost-Chinese Zee. Met olieplatforms, vuurtorens en aangelegde eilanden jaagt China landen als Japan, Vietnam en Taiwan op de kast. Die wenden zich voor hun bescherming tot de Verenigde Staten. In ieder geval op korte termijn ondervindt China dan ook vooral het nadeel van zijn strategie: de assertiviteit wakkert vooral achterdocht aan.

Dat mechanisme doet zich ook voor in Hongkong en Taiwan, twee gebieden die vanuit Peking bezien integraal deel uitmaken van het eigen land. Hongkong heet een 'speciale administratieve zone' te zijn, Taiwan is niet meer dan een provincie. In beide gebieden ziet een flink deel van de bevolking dat bepaald anders.

De Chinese poging om Taiwan via een economisch verdrag verder in te kapselen leidde in maart tot een langdurige bezetting van het parlement. In Hongkong wil Peking alleen algemene verkiezingen voor de hoogste bestuurspost toestaan, wanneer de kandidaten op hun 'liefde voor China' worden gescreend. Ook aan de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht wordt gemorreld.

Dat deze uitingen van China's assertiviteit grote weerstand oproepen valt goed te begrijpen - inwoners van Hongkong en Taiwan ervaren de manipulaties als pogingen van Peking om hun verworven vrijheden te ondermijnen. Dat China als opkomende macht naast economische ook politieke macht wil, is logisch. Maar de nu gekozen methodes ogen contraproductief. China dreigt zijn diplomatieke isolement erdoor te vergroten en zijn invloed te verkleinen, precies omgekeerd aan wat het land beoogt.

Fokke Obbema schreef het boek 'China en Europa' en is redacteur buitenland

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.