Media inDuitsland

Aspergeoogst gaat in Duitsland voor coronaregels

De komst van tienduizenden Oost-Europese seizoensarbeiders voor de Duitse aspergeoogst wekt onrust in de media, leest correspondent Sterre Lindhout.

Boeren oogsten de asperges op het veld in Datteln, Duitsland.Beeld Getty Images

De luchtbrug voor 80 duizend aspergestekers en andere Oost-Europese seizoenskrachten in de landbouw, dat is misschien wel de meest omstreden coronamaatregel die de Duitse regering de afgelopen weken nam. Om met de Berlijnse krant tageszeitung (taz) – ja, zonder hoofdletter – te spreken: ‘Om een luxegroente te kunnen oogsten, worden duizenden seizoensarbeiders in gevaar gebracht. Het is mensonterend.’

Een dag na publicatie, woensdag, werden de bange vermoedens van de taz bewaarheid. In Baden-Württemberg is een 57-jarige seizoenskracht dood gevonden in zijn slaapcontainer. Een post mortem uitgevoerde coronatest was positief. Tegen collega’s had de 57-jarige Roemeen geklaagd over benauwdheid en hoesten, schrijft Der Spiegel. Maar zijn werkgever wist van niets. De man zou al sinds 20 maart in Duitsland zijn en heeft het virus dus tijdens zijn werkzaamheden opgelopen.

Duitsland zit op slot, maar de economie mag door het sleutelgat. Daarom besloot de regering Merkel begin april toch arbeidsmigranten toe te laten voor de komende twee oogstmaanden, bovenal voor de asperges, die in Duitsland worden vereerd als frêle witte godinnen. Als het aan de regering ligt is de groente ook dit jaar tegen lage prijzen beschikbaar in de stalletjes langs de weg, alsof er niets aan de hand is.

In eerste instantie hadden Merkel en haar ministers een ander plan bedacht. Half maart, toen Europa hals over kop in de coronamodus schoot, was het idee dat alle 300 duizend Oost-Europese seizoenskrachten dit jaar thuis zouden blijven. Feestelijk introduceerde de immer glimlachende minister van Landbouw Julia Klöckner (CDU) het platform ‘Das Land hilft’, het land helpt, waar mensen die nu (tijdelijk) zonder werk zitten zich konden aanmelden als seizoenskracht, tegen minstens het minimumloon en met fatsoenlijke arbeidstijden.

Solidaire beginners

En er waren tienduizenden Duitsers die dat deden, horecapersoneel, studenten, zelfs hoogleraren toonden zich solidair met de asperge, zoals de Frankfurter Allgemeine schreef in de reportage ‘aspergesteken voor beginners’.

Maar al snel bleek dat niet alle boeren gecharmeerd waren van deze onervaren enthousiastelingen. ‘Duitsers kan ik niet gebruiken’, tekent Bild op uit de mond van aspergeboer Jörg Heuer, die zelf een vliegtuig heeft gecharterd om honderd Roemenen in te vliegen. ‘Urenlang gebukt op een veld werken, daaraan zijn Duitsers niet gewend’, aldus Heuer. ‘Ze klagen te snel over rugpijn.’

Waarschijnlijk dachten veel boeren er net zo over, want de berensterke boerenlobby wist de regering dus te vermurwen. Wel verkondigde Klöckner plechtig dat de seizoensarbeiders onderworpen zouden worden aan strenge regels: eerst twee weken in quarantaine in hygiënische wooneenheden, en geen contact met andere groepen, vooral niet met Duitse oogsthulpen.

Hoe dat er in de praktijk aan toe gaat, blijkt uit een komisch, maar ook tragisch verslag van een freelancer bij Die Zeit die zichzelf als aspirant aspergesteker heeft ingeschreven. Terwijl de Duitse arbeidskrachten vooral asperges breken, zien ze de Roemenen in de verte als wervelwinden over het veld trekken. ‘Ze rennen, zweten, stapelen de loodzware kisten vol witte stelen op de aanhangers.’ De Roemenen worden per kilo betaald, de Duitsers per uur.

Spiegel-columniste Margarete Stokowski vraagt zich af waarom Duitsland in een week 80 duizend seizoenskrachten kan binnenhalen, maar maandenlang debatteert over het redden van vijftig van de 40 duizend minderjarige asielzoekers op Lesbos. ‘De Duitse asperge zal dit jaar nog bitterder smaken dan hij sowieso al smaakt.’ 

Sterre Lindhout is correspondent in Berlijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden