Column Arnon Grunberg

Arnon Grunberg over de film Doubles vies en de kunst van het afwijzen. Subtiel, of niet zo subtiel

Gedwongen uitzettingen in Nederland, voor kinderen of volwassenen, verschillen niet van Trumps muur: kostbaar, ineffectief, symbolisch, schadelijk.

Doubles vies, de nieuwste film van Olivier Assayas, speelt zich af in het Parijse literaire milieu. Een van de mooiste scènes is die waarin de uitgever de nieuwste roman van een matig succesvolle schrijver afwijst. Afwijzen is een kunst.

Ik zag een voorpremière van deze film vrijdag in Cinecenter in Amsterdam en na afloop sprak ik voor het publiek met uitgever Daniël van der Meer over de overeenkomsten tussen de literaire wereld uit de film en de situatie in Nederland.

De korte samenvatting van dat gesprek luidt: ook de doodstrijd van de Nederlandse literatuur lijkt eeuwig te duren. (Dat is maar goed ook: wat is het alternatief voor doodstrijd?)

Aanvankelijk was ik gematigd enthousiast over Doubles vies; als satire vond ik de film niet bijtend genoeg, als komedie niet grappig genoeg, als drama niet dramatisch genoeg, maar toen ik de volgende ochtend wakker werd, besefte ik dat de hele film over de kunst van het afwijzen gaat. Iedereen wijst elkaar subtiel en uiterst beschaafd af en soms is de afwijzing zo subtiel dat de consequenties ervan nauwelijks aan het licht komen.

Is dit een portret van het literaire milieu of van de Europese bourgeoisie in de 21ste eeuw? Ik zou zeggen het laatste, en wie is heden ten dage níét bourgeois in Europa? Liefde is de subtiele kunst van het afwijzen.

Dat bracht mij op het kinderpardon en de gedwongen uitzettingen, eveneens een vorm van afwijzen, zij het minder subtiel. Die gedwongen uitzettingen, voor kinderen of volwassenen, verschillen niet van Trumps muur: kostbaar, ineffectief, symbolisch, schadelijk.

Dat is geen links standpunt, veeleer het standpunt van de libertijn die in de staat een noodzakelijk monster ziet dat vooral niet al te machtig moet worden.

Ook de natiestaat voert een doodstrijd en het is zaak de uitwassen van die doodstrijd te beperken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden