Angst voor de gevolgen is helaas reden om te zwijgen

Wat schrijven Volkskrant-lezers over de 'Me too'-beweging? 'Zolang er nog steeds heren rondlopen die hun machtspositie misbruiken is er werk aan de winkel.'

Holland Pop Festival in het Kralingse Bos in Rotterdam, zomer 1970. Beeld Wim Ruigrok
Holland Pop Festival in het Kralingse Bos in Rotterdam, zomer 1970.Beeld Wim Ruigrok

Werk aan de winkel

Een herkenbare column van Aleid Truijens (Opinie, 21 oktober) en wat zou het mooi zijn als inderdaad het 'privilege van de leuke, machtige man' voorgoed voorbij zou zijn.

Ik ben een generatiegenoot en inderdaad, zelfbewuste, eigengereide studentes zoals wij deden niets tegen hun zin. Wij rookten niet als we dat niet lekker vonden en waren selectief met wie we het bed deelden, omdat we wisten wat we (niet) wilden.

Maar minder zelfverzekerde meisjes die dolgraag in de smaak wilden vallen waren zichtbaar ontvankelijk voor verleidingskunsten en beloftes, zeker als die afkomstig waren van 'de machtige man'.

Toen ik een aantal jaren later zelf docent was zag ik dat er jaarlijks bij de nieuwe lichting meisjes en jongens (korte) relaties ontstonden tussen docenten en studenten, met alle gevolgen van dien. Het is natuurlijk een grijs gebied en Aleid heeft gelijk, ze zijn er zelf bij, maar ik vind dat er een grens is bereikt als iemand zijn machtspositie stelselmatig inzet om iemand in bed te krijgen.

Ik was ooit betrokken bij een aantal studenten die overwogen docenten en leidinggevenden die hen hadden 'verleid' en gouden bergen hadden beloofd aan te geven bij de schooldecaan. Dit gebeurde uiteindelijk niet vanwege angst voor hun toekomstige carrière en ook vandaag de dag is angst voor de gevolgen helaas een reden om te zwijgen.

Aleid, er is inderdaad een heleboel veranderd, maar denk je nu echt dat dit machtsmisbruik niet meer aan de orde is? Het jammeren mag ook van mij stoppen, maar er is nog lang niet genoeg gebiecht, laten we vooral doorgaan met vertellen wat er werkelijk gebeurt, want het laatste woord is nog niet gezegd.

Zolang er nog steeds heren rondlopen die hun machtspositie op deze wijze misbruiken is er nog wel wat werk aan de winkel.

Carla Delfos, Amsterdam

Grootschalig probleem

De afgelopen tijd deden talloze vrouwen, en sporadisch ook mannen, hun verhaal uit de doeken over seksueel geweld. Dit leidde tot veel publieke aandacht en mooie reacties. Nu het moment er is, zou het mooi zijn als we doorpakken naar een oplossing voor het probleem. We moeten ervoor zorgen dat seksueel geweld op de politieke agenda komt en dat er brede campagnes gaan komen tegen seksueel geweld.

Naar mijn mening is de enige manier om dit grootschalige probleem aan te pakken dat ook grootschalig te doen. Wij hebben politici nodig die zich keihard uitspreken tegen seksueel geweld, en niet alleen wanneer het trending is, zoals met #MeToo, maar ook wanneer er verkiezingsprogramma's moeten worden geschreven. Meer geld en meer aandacht voor het Centrum Seksueel Geweld en emotioneel getinte Sire-spotjes (die zich dan mooi kunnen herpakken van de farce van afgelopen zomer) zullen in elk geval de aandacht vergroten en hopelijk ook mensen het besef meegeven dat aanranding echt niet oké is.

Laten we nu niet eens overgaan tot de orde van de dag, maar proberen de orde van de dag enigszins aan te passen, te verbeteren.

Jens Bosman, Zeist

Me Too, I Have, Jan Wolkers

In het kader van 'Me Too' en 'I Have': een schrijver die zich te buiten gaat aan seks met minderjarigen, rondneukt terwijl hij zijn vrouw mishandelt na een daarmee vergeleken onbeduidend overspel, zijn bedpartners overhaalt om over hun vrijpartij te vertellen terwijl hij dit buiten hun medeweten opneemt; een biograaf die dit materiaal schaamteloos gebruikt voor zijn boek, de volgende schending van de privacy van deze vrouwen. Ontluisterend. Wanneer stoppen we met het idealiseren van kunstenaars die zo met vrouwen omgaan?

Inge de Jong, Lent

Empathie

Opmerkelijk in de stukken van Daniela Hooghiemstra en Jessica Durlacher (O&D, 24 oktober) is dat zij beiden de vrees uitspreken dat 'Me Too' het openbare debat verschraalt en vrouwen die ermee sympathiseren zich verlagen, isoleren en de context uit het oog dreigen te verliezen. Ook wijzen zij erop dat het gevaar dreigt dat goedbedoelde flirts of avances verkeerd worden geïnterpreteerd, met alle gevolgen van dien. De context van seksuele intimidatie, zo begrijp ik, is namelijk iets menselijks. Je hebt mannetjes en vrouwtjes en beiden worden in mindere of meerdere mate gedreven door het verlangen het met elkaar te doen.

Ik vind die redenering vreemd. Seksuele intimidatie en alle andere vormen van morele intimidatie gaan over op zichzelf staand gedrag. Dat gedrag, van een dader, is per definitie ontoelaatbaar en verwerpelijk en heeft niets met welke context dan ook te maken. Waarom roep je vrouwen die slachtoffer van zo'n daad zijn, ter verantwoording? Waarom past hierin een nuance? Voor wat of wie moet begrip opgebracht worden? Met welk doel?

Durlacher gaat in haar stuk wel erg ver door Weinstein als hedonistisch masochist te karakteriseren. Ik snap heel goed dat dit de ruwe kantjes van zijn gedrag afhaalt en er begripvol naar datzelfde gedrag gekeken kan worden. Echter, ik vermoed dat de persoonlijkheidsstructuur van daders als Weinstein eerder in de hoek van gewetenloosheid gezocht moeten worden. Mensen met een persoonlijkheidsstructuur waarin geweten volledig ontbreekt of onvoldoende is ontwikkeld, voelen zich gerechtigd. Zij worden gedreven door impulsen en driften, liegen en bedriegen, intimideren en manipuleren. Je herkent ze niet door wat ze zeggen of beweren, maar door wat ze doen.

In haar boek The Sociopath Next Door omschrijft Martha Stout het geweten als 'een interveniërend gevoel van onze emotionele verbondenheid met anderen'.

Seksuele intimidatie is dikwijls instrument van mensen die dit gevoel niet kennen.

Slachtoffers van seksuele intimidatie vragen aandacht voor hun afschuwelijke, vernederende en beschamende ervaringen. Ze zijn doorgaans ernstig getraumatiseerd. Daar begripvol op reageren, helpt ze betekenis aan zo'n ervaring te geven.

Wat daarvoor nodig is, is empathie. Empathie heeft niks met vinden, meningen, opvattingen of overtuigingen te maken. Wel met voelen, gevoel of het vermogen je in anderen te verplaatsen.

Dit vermogen miste ik in de opiniebijdragen van Hooghiemstra en Durlacher. Beide stukken stemden mij treurig. Het maakt van vrouwen die aandacht vragen voor hun traumatische ervaring kleinzielige en bekrompen zeurpieten die zich moeten legitimeren voor hun protest.

Het is de wereld op zijn kop en, helaas, de ultieme overwinning van de daders.

Niek Vink, Den Helder

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden