column Sheila Sitalsing

Andere landen dan Hongarije, zoals Turkije of Suriname, worden om minder een failed state genoemd

Vandaag stemt het Europees Parlement over Hongarije. Over de persbreidel, de inperking van rechterlijke macht en onderwijsvrijheid, het nauw verholen antisemitisme, de intimidatie van allerhande clubs die vanuit staatsoogpunt bezien vervelend zijn en al die andere dingen die van Hongarije het zorgenkind van de Europese Unie maken.

Judith Sargentini, een afgevaardigde in het Europees Parlement van GroenLinks, schreef een rapport dat er niet om liegt: 70 kantjes vol onderbouwing van de stelling dat Hongarije onder Viktor Orbán ‘serieuze inbreuk’ pleegt op alles wat noodzakelijk wordt geacht om een democratische rechtsstaat in de lucht te houden. Andere landen, zoals Turkije of Suriname, worden hier bij ons om minder nuffig bananenrepubliek of failed state genoemd, maar Hongarije is één van ons, lid van de club. Dus gebeurde het aanwijzen van de rotte plekken tot dusver met grote ­terughoudendheid en omzichtigheid, en met wijs bedoelde waarschuwingen dat je een land nu eenmaal niet kan dwingen tot rechtsstatelijkheid.

Wat heeft bijgedragen aan het uitblijven van flinkheid is het lidmaatschap van Viktor Orbáns partij Fidesz van de Europese Volkspartij, de verenigde christen-democraten aller landen. De grootste en machtigste fractie in het Europees Parlement, met leden als het CDA van Sybrand Buma en het CDU van Angela Merkel, die zich pas zeer onlangs, zeer voorzichtig en zeer verdeeld begon te roeren tegen Orbáns politiek van de haat en het wantrouwen.

Sargentini stopt na de komende Europese verkiezingen met haar werk als europarlementariër omdat, zo zei ze gisteren in Trouw, ‘die debatten zonder resultaat niet leuk meer vindt, vooral over asiel en migratie’. Omdat het ­alleen maar gaat ‘over erger voorkomen’, over het verplaatsen van komma’s in de hoop dat de zaken niet nog onaangenamer worden.

Maar vandaag zou ze weleens een heel leuke dag kunnen hebben. Als het Europees Parlement – en dit is geen uitgemaakte zaak – met tweederde meerderheid instemt met haar rapport en daarmee met haar voorstel om een strafprocedure te starten tegen Hongarije. Dat laatste – een strafprocedure starten tegen Hongarije – staat hier wat kort door de bocht, want het blijft de EU. Officieel gaat het min of meer zo: als het Europees Parlement vóór is, is het aan 27 lidstaten van de EU (Hongarije stemt niet mee) om het besluit te nemen een strafprocedure te starten tegen Hongarije. Daar moeten de lidstaten het onderling over eens worden, aanvankelijk bij meerderheid en in de latere fasen van het strafproces zelfs bij unanimiteit (minus het aangeklaagde Hongarije). Helemaal aan het eind van de procedure kan Hongarije mogelijk tijdelijk zijn stemrecht in de EU verliezen. Besluiten om de dividendbelasting in Nederland te schrappen gaat aanmerkelijk sneller.

Een machtige strijd is het. Een strijd over waarden, over opvattingen over de inrichting van de maatschappij, over soevereiniteit en de rol van de natiestaat, over de vraag wie de baas is in Europa, over de vraag wat het wezen is van de Europese Unie, over macht, over politiek pragmatisme en politieke hypocrisie, over de ziel van Europa en over de ziel van de Europese christen-democraten. Moge de beste winnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.