Ander commentaarRacisme in Europa

Ander commentaar: Protesten in de VS: hoe diep geworteld is het racisme?

Overal In Europa worden betogingen gehouden uit solidariteit met de protesten in Amerika naar aanleiding van de moord door een witte politieman op de zwarte arrestant George Floyd. In de kranten proberen commentatoren en columnisten te duiden wat er aan de hand is. Wat is de rol van president Trump? Hoe diep zit het racisme in de Amerikaanse samenleving? En hoe zit het bij ons in Europa? Lees hier een keuze uit de Europese commentaren.

Een demonstrant knielt tijdens de betoging in Londen.Beeld EPA

The Guardian

Commentator Afua Hirsch van de Britse krant The Guardian houdt de Britten een spiegel voor: ‘Het racisme dat George Floyd doodde, werd opgebouwd in Groot-Brittannië’.

‘In het Verenigd Koninkrijk gaan zwarte mensen en onze bondgenoten de straat op, terwijl ik dit schrijf, om de Britse bevolking uit haar droom te helpen dat de crisis rond ras een uniek Amerikaanse probleem is, dat kan worden opgelost door terug te keren naar de status quo. (..) De Britse regering zou de nederigheid gehad kunnen hebben om dit moment te gebruiken om de Britse ervaringen onder ogen te zien. Ze zou ter sprake hebben kunnen brengen hoe Groot-Brittannië heeft bijgedragen aan de uitvinding het anti-zwarte racisme, hoe de hedendaagse VS hun racistische erfgoed kunnen terugvoeren naar de Britse koloniën in Amerika en hoe het Groot-Brittannië was die zwarte slavernij in de Cariben industrialiseerde, apartheidsystemen invoerde overal op het Afrikaanse continent, en de inkomsten uit het afpakken van zwart land, zwarte grondstoffen en arbeid gebruikte om twee wereldoorlogen te voeren en die opnieuw te gebruiken om de vrede op te bouwen. En hoe, in deze tijd, zwarte inwoners van Groot-Brittannië nog steeds worden gedehumaniseerd in de media, onevenredig veel in de gevangenis zitten en sterven in politiecellen, en nu ook nog bovengemiddeld vaak overlijden aan covid-19.’

Le Monde

De Franse krant Le Monde schrijft in een hoofdredactioneel commentaar: ‘Donald Trump: president van de verdeeldheid’.

‘Zeer in de war gebracht door de woede-uitbarsting, waarvan hij pas laat de omvang in de gaten leek te krijgen, koos Donald Trump, zoals hij gebruikelijk doet, ervoor zich te richten tot zijn achterban in plaats van het gehele land. Door in zijn uitspraken te wijzen op het tweede amendement, dat de Amerikaanse burgers het recht garandeert om een vuurwapen te dragen, neemt hij het risico om zelfverdediging te legitimeren in een explosieve situatie. Door met geen enkel woord medeleven te tonen voor de slachtoffers van onrecht en met geen woord te reppen over het fundamentele probleem, door enkel en alleen het geweld van de menigten te hekelen, blijft hij trouw aan de tactiek die hij vanaf het moment dat hij aan de macht kwam heeft gevoerd: verdeeldheid zaaien de confrontatie zoeken.’

Süddeutsche Zeitung

Commentator Kurt Kister betoogt in het Duitse dagblad Süddeutsche Zeitung dat Trump niet geschikt is voor zijn ambt en noemt hem ‘de held van de grote mond’, met zijn wilde uitspraken rond de demonstraties, zoals het dreigement het leger in te zullen zetten.

‘Het grootste gevaar dat deze president momenteel betekent is dat hij zijn agressieve gezwets zou kunnen waarmaken. Zou hij het leger inzetten, zich beroepend op een tweehonderd jaar oude wet over ‘opstand’, tegen vreedzame demonstranten en gewelddadige relschoppers, dan kan dat leiden tot een nauwelijks beheersbare escalatie. Men moet, zeker in deze kwestie in de VS, zeer voorzichtig zijn met historische, beladen begrippen. Er heerst geen burgeroorlog, en de burgeroorlog van 1861 tot 1865 was de bloedigste oorlog in de Amerikaanse geschiedenis met meer dan 600 duizend doden. Maar deze burgeroorlog werd wel gevoerd over de behandeling van zwarten; het was een oorlog van het ene landsdeel tegen het andere, waar men het houden van zwarte slaven als het recht van vrije burgers zag. Het Noorden won, maar de zwarten wonnen niet. De voortdurende onderdrukking van de Afro-Amerikaanse bevolkingsminderheid in het zuiden van de VS tot in de jaren zeventig, werkt tot op vandaag de dag door. Achter slogans als ‘geen gerechtigheid, geen vrede’, die dezer dagen voor Trumps Witte Huis worden geroepen, speelt deze ervaring.’

El País

In de Spaanse krant El País betoogt politicoloog Sami Naïr: ‘Het land dat in 2008 een Afro-Amerikaan als president koos, zal een mentale revolutie nodig hebben om racisme in de Amerikaanse samenleving uit te roeien.’

‘Dit heeft te maken met de geschiedenis van een land dat is ontstaan door de genocide van Native American-volkeren door Europese veroveraars en vervolgens met de handel in slaven die uit Afrika zijn geïmporteerd. De herinnering aan deze etnische en culturele tegenstellingen tijdens de oprichtingsperiode is op alle niveaus van het Noord-Amerikaanse sociale systeem terug te vinden, in instellingen, in het dagelijks leven. ... Het is een samenleving gemaakt door witte mensen voor witte mensen, vanuit het oogpunt van witte mensen. Het veranderen van deze perceptie zal een mentale revolutie vergen.’

La Repubblica

Politicoloog Nadia Urbinati schrijft in de Italiaanse krant La Repubblica: ‘Er bestaat niet een enkel Amerika. De Verenigde Staten zijn een verdeeld land, en nog meer sinds het begin van de coronapandemie.’ 

‘Armoede en werkloosheid hebben in de VS een niveau bereikt dat sinds de Grote Depressie van de jaren dertig niet meer te zien was. Dit verdeelde Amerika voedt het racisme-virus. Het draagt de gedaante van witte suprematie - een wirwar van ideologieën die worden gevoed door woede over het verlies van status en waardigheid van werk. Witte mensen die hun baan verliezen voelen zich benadeeld. Ze zien zichzelf als slachtoffers van een onrecht waarvoor ze de schuld geven aan decennia aan subsidies, die arbeid en banen voor Afro-Amerikanen en andere etnische minderheden zouden hebben vereenvoudigd en witten zouden hebben gestraft. Deze propaganda is traditiegetrouw de veiligheidsklep tegen klassen-specifieke lezingen van crisis en armoede.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden