ColumnHeleen Mees

Amsterdam voor de Amsterdammers

Afgelopen week heeft een meerderheid van de Amsterdamse gemeenteraad besloten dat de metershoge letters die de leus ‘I amsterdam’ vormen uit de stad moeten worden verwijderd. Met name de letters voor het Rijksmuseum zijn het stadsbestuur een doorn in het oog. Het was GroenLinks-raadslid Zeeger Ernsting weleens overkomen dat een paar toeristen hem aanspraken met de vraag waar ‘The Letters’ waren. Mij overkomt het vaker dat toeristen vragen waar ‘The Red Light District’ is, maar die attractie mag gewoon openblijven. Als de gemeente de Wallen nou eens naar de Oostelijke Eilanden of naar Noord zou verplaatsen.

Het aantal bezoekers aan de hoofdstad zal volgens het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen stijgen van 21 miljoen in 2017 tot 32 miljoen in 2030. Het weghalen van ‘The Letters’ in combinatie met andere voorgenomen maatregelen tegen Airbnb en verhoging van de belasting, touringcars en cruiseschepen, zal weinig uitrichten, omdat maatregelen gericht op terugdringing van de groei van het toerisme feitelijk al in die prognose verwerkt zijn. De toegenomen drukte in de stad is bovendien maar ten dele het gevolg van het toerisme. Afgelopen donderdag stonden aan het eind van de middag meer dan vijftig fietsers voor het stoplicht te wachten aan de Weesperzijde om de Vrijheidslaan over te steken. Voor niet-Amsterdammers: dat is een eindje buiten het centrum. Voor zover ik kon zien, stond daar geen toerist tussen.

De drukte in de hoofdstad kan niet los worden gezien van de urbanisatiegolf die elders in de wereld gaande is. Volgens het VN Bevolkingsfonds (UNFPA) zijn we getuige van de grootste golf van stedelijke groei in de geschiedenis. Meer dan de helft van de wereldbevolking leeft nu in steden en in 2030 zal dit aantal verder toenemen tot ongeveer vijf miljard. Dat betekent dat het komende decennium nog eens anderhalf miljard mensen van het platteland naar de stad verhuizen voor een baan in de industrie. Die zullen zich dus aanbieden op de wereldwijde arbeidsmarkt. De tien grootste steden ter wereld bevinden zich weliswaar allemaal in Azië en Afrika, maar toch laat de urbanisatiegolf het Westen niet onberoerd.

Onder invloed van China’s toetreding tot de Wereldhandelsorganisatie (WTO) zijn de lonen in het Westen gestagneerd. Het arbeidsaandeel in het bruto nationaal product is met 5 tot 10 procentpunten gedaald, terwijl het winstaandeel met evenveel procentpunten is gestegen. Daar we nog slechts halverwege de urbanisatiegolf zijn, ligt het voor de hand dat het arbeidsaandeel verder zal dalen en het winstaandeel verder zal stijgen. Daardoor komt de factor arbeid, en dan met name laaggeschoolde arbeid, nog verder onder druk te staan en zal de inkomenspolarisatie verder toenemen.

Dat betekent dat de laatste banen in de productie uit Nederland zullen verdwijnen. Daarvoor in de plaats komen er banen bij in de dienstverlening, maar die zullen zich concentreren in de grote steden, en vooral in Amsterdam. De gedachte dat het gemeentebestuur die trend kan keren door simpelweg de letters ‘I amsterdam’ weg te halen, is ridicuul.

Overal zie je dat de druk op grote steden toeneemt. In New York bezwijkt het metronetwerk onder de vele reizigers. Er is een reddingsplan van 800 miljoen dollar om het systeem meer betrouwbaar te maken: afgelopen zomer reed 67 procent van de metro’s op tijd tegenover 65 procent van de metro’s in de zomer van 2017. In Amsterdam, waar de afstanden veel kleiner zijn, zie je vooral dat het aantal fietsers aanzwelt. Met de wildgroei aan e-bikes, bakfietsen en bromfietsachtige voertuigen zorgt dat voor levensgevaarlijke toestanden. Volgens Martijn Anneveld, arts op de Spoedeisende Hulp in het OLVG, worden fietsers met steeds ernstiger letsel binnengebracht.

Om de toenemende druk op de huizenvoorraad en de infrastructuur in de hoofdstad het hoofd te bieden, is niet minder dan een deltaplan nodig. Amsterdam zou een commissie in het leven moeten roepen van architecten, planologen en verkeersdeskundigen die een blauwdruk maakt voor de toekomst, zodat mensen daar kunnen wonen waar de banen zijn. Spreiding is niet efficiënt. Het stadsbestuur zou zijn ogen niet moeten sluiten voor de realiteit.

Amsterdam voor de Amsterdammers. Nederland voor de Nederlanders. Zo ontmoeten links en rechts elkaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden