Opinie

Amerikaanse democratie blijkt springlevend

Jeb Bush was de gedoodverfde presidentskandidaat aan Republikeinse zijde. De wens van de partijtop was duidelijk, maar Republikeinse stemmers trekken zich hier weinig van aan. Het Trump-en-Cruz-fenomeen is daar het bewijs van. De intolerante standpunten en soms ronduit schofferende uitspraken van deze heren maken het makkelijk hiervan alleen de negatieve aspecten te zien. Maar vergis u niet: deze ontwikkelingen zijn uitstekend nieuws voor de Amerikaanse democratie.

Achterban van Jeb Bush. Beeld getty

De gevestigde orde binnen de Republikeinse partij was klaar om Bush tot kandidaat te kronen. Dankzij het familienetwerk was de campagnekas al snel goed gespekt. Endorsements uit het hele land kwamen binnen met de regelmaat van een Republikeins nee op een Obama-voorstel. Het grootste talent wilde voor Bush werken. De partijtop stelde het voorverkiezingenschema zo op om vooral snel een kandidaat aan te wijzen - een duidelijk voordeel voor gevestigde kandidaten. Een betere positionering richting het volgende presidentschap kon de Bush-dynastie zich niet wensen.

Aan Democratische zijde lijkt het product van die andere dynastie in de Amerikaanse politiek, Hillary Clinton, onvermijdelijk. Al maakt Sanders de weg naar het kandidaatschap tot nog toe niet zo soepel als gedacht. Desalniettemin zou dat betekenen dat het anno 2016, 24 jaar na de overwinning van Bill Clinton op George H. Bush, wederom tussen een Clinton en een Bush zou gaan. Met het onvermijdelijke eindresultaat dat twee of drie presidenten uit één familie komen.

Politieke dynastieën op het hoogste niveau

Jammer, want het principe van een politieke dynastie was nou net niet de insteek van de Verenigde Staten. In zijn essentie is Amerika een echt pioniersland met natuurlijke aversie tegen gecentraliseerde macht. Met een cultuur van onbegrensd optimisme dat een ieder onafhankelijk van afkomst het kan maken door hard en eerlijk werk. Politieke dynastieën op het hoogste niveau - het presidentschap - zou toch niet anders dan stagnatie van die essentie zijn?

Republikeinse stemmers lijken niet gediend van deze dynastieke trekjes. Wij zijn nu dus getuige van de grens aan de macht van de partij-elite en grote donateurs die daar achter zitten. Deze grens lieten wij - team-Obama - acht jaar geleden ook al zien door in Iowa te winnen van partijfavoriet Clinton. Het is goed te zien dat dit nog steeds kan. Zeker omdat het Amerikaanse hooggerechtshof in 2010 oordeelde dat politieke kandidaten ongelimiteerde hoeveelheden geld mogen ontvangen. Dat lijkt minder in centralisatie van macht te resulteren dan tot nu toe gevreesd.

Het is te vroeg om Bush definitief af te schrijven. Leden van de Bush-familie staan bekend als harde vechters, vooral als het erop aankomt. Het is pijnlijk te zien hoe slecht de mens Jeb Bush in zijn vel zit in de verkiezingsstrijd. Hij is een technocraat die zijn radeloosheid om de populariteit van Trump en Cruz niet weet te verbloemen. Maar de falende kroonprins is een teken dat de Amerikaanse democratie springlevend is. Jeb, thanks for taking one for the team!

Timothy Prescott werkte in het analytics-team van de Obamacampagne.


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden