Column

'Als ze op papier maar weg zijn', luidt het Nederlandse vluchtelingbeleid'

Columnist Joyce Brekelmans protesteerde afgelopen zaterdag in Amsterdam tegen het vluchtelingenbeleid. 'We hangen regenboogvlaggen op uit protest tegen de homodiscriminatie van Poetin, maar doen net of onze neus bloedt als we internationale mensenrechten aan ons laars lappen.'

Vluchtelingen en sympathisanten uit het hele land protesteren in Amsterdam tegen het vluchtelingenbeleid en de behandeling van uitgeprocedeerde en onuitzetbare vluchtelingen. Beeld anp

Onwennig, zo voelde mijn eerste demonstratie, op een bitter koud Museumplein. De temperatuur vormde een schril contrast met de tropische klanken van de Vluchtkerkband 'We are here', die optrad op het provisorische podium met een sterke doe-het-zelf uitstraling. Voluit gedanst werd er niet, maar de muziek vormde een welkom excuus voor ons zenuwachtige gehops van been naar been, om de bevriezingsverschijnselen van onze tenen maar enigszins tegen te gaan.

Om me heen zag ik een bonte verzameling van mensen. Vluchtelingen, politici, hipsters, punkers en yuppen. Achteraf was in verschillende media te lezen dat er zo'n vijfhonderd mensen waren. Een aantal wat klopt, mits je de 1.500 stoerlieden die van de Vluchtkerk in Bos en Lommer helemaal naar het Museumplein liepen buiten beschouwing laat. Dat velen van hen na aankomst warmere oorden opzochten, kan niemand ze kwalijk nemen. Het stak alleen wel een beetje om te bedenken dat het in de Amsterdamse Vluchtkerk nauwelijks warmer was. En dat ook die veilige haven over enkele dagen niet meer zal bestaan.

Vochtige ogen
Natuurlijk had iedereen zijn persoonlijke motivatie voor het bijwonen van de demonstratie. Van het verwarde heerschap met zijn 'Geert Wilders, hond van Israël' spandoek, tot de keurig geklede oudere dame die met vochtige ogen meeklapte op de muziek. Mijn motivatie kwam grotendeels voort uit frustratie. Over het zoveelste voorbeeld van falend beleid. Over de defaitistische instelling van onze volksvertegenwoordigers. Over de schaamteloze hardvochtigheid van het opsluiten van kinderen, het strafbaar stellen van illegaliteit, het beboeten van mensen die anderen alleen maar willen helpen.

Toch vond ik het moeilijk uit volle borst mee te schreeuwen met 'Geen man, Geen vrouw, Geen mens is illegaal'. Niet alleen omdat ik heus wel begrijp dat we nu eenmaal niet iedereen kunnen opvangen, al zouden we dat nog zo graag willen. Maar vooral omdat de situatie als geheel zo bespottelijk aanvoelde. Wij drentelen een paar uurtjes rond op het Museumplein uit solidariteit met mensen die van de ene in de andere hel zijn beland, en vervolgens worden we dronken in de bar van het Concertgebouw, waar we met zijn drieën in een paar uur meer uitgeven dan de meer dan honderd mensen in de Vluchtkerk dagelijks te besteden hebben aan eten en drinken. Je voelt je gewoon een ontzettende hypocriet.

Aan de andere kant, wat is het alternatief? Moeten we ons dan maar neerleggen bij een systeem wat zo'n zesduizend vluchtelingen per jaar veroordeelt tot de ultieme catch-22? Ze mogen hier niet blijven, maar kunnen ook niet terug. Omdat het er zo gevaarlijk is dat niemand ze durft te brengen, omdat hun terugkeer ter plaatse niet geaccepteerd wordt, of erger, omdat de dood hen wacht. Het effect, wat bij het maken van beleid helaas maar al te vaak verzwegen of weggemoffeld wordt om maar daadkracht te kunnen claimen, is dat men een schaduwsamenleving creëert van rechteloze en getraumatiseerde niet-burgers. Met alle gevolgen van dien.

Negeren
Als we met zijn allen zo ontzettend bezorgd zijn om veiligheid en financiën, dan is het toch ook bijzonder stompzinnig om deze ontwikkeling te negeren? Om maar even in koude euro's te blijven denken: of je ze nu opvangt of over een jaar via politie en justitie in een cel zet; de kosten zijn hoe dan ook voor de staat.

Het is van een ondraaglijke schraalheid dat dezelfde politici die een grote mond hebben over het lot van verwaarloosde kinderen in en uit Turkije, goedkeuren dat minderjarige asielzoekers opgesloten worden in gevangenissen, omdat we niet kunnen voorkomen dat ze door mensenhandelaren uit AZC's worden geroofd. Als ze al niet met hun hele gezin vogelvrij worden verklaard. We hangen regenboogvlaggen op uit protest tegen de homodiscriminatie van Poetin, maar doen net of onze neus bloedt als we internationale mensenrechten aan ons laars lappen. Is dat echt wie we willen zijn? Nemen we hier genoegen mee?

Nogmaals, dat de grens ergens moet liggen is evident, maar het huidige beleid is onnodig wreed. De deuren staat in plaats van wijd open nog maar op een kier, maar het blijkt dat een beetje oorlogswees daar prima doorheen past. Het is dan ook niet meer dan normaal, dat we blijven zoeken naar een oplossing voor de duizenden mensen die jaarlijks willens en wetens op straat worden geknikkerd met de boodschap: 'Zoek het maar uit! Ik weet niet waar je heen moet, ik weet niet hoe jij je kind te eten gaat geven en ik wil het ook niet weten. Als je op papier maar verdwenen bent, heb ik mijn werk gedaan.'

Joyce Brekelmans is blogger en columnist voor volkskrant.nl.
Twitter @JoycePants
Vanaf deze week is Joyce Brekelmans vaste columnist op maandag.

 
Wij drentelen een paar uurtjes rond op het Museumplein uit solidariteit met mensen die van de ene in de andere hel zijn beland, en vervolgens worden we dronken in de bar van het Concertgebouw, waar we met zijn drieën in een paar uur meer uitgeven dan de meer dan honderd mensen in de Vluchtkerk dagelijks te besteden hebben aan eten en drinken
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden