CommentaarVergoeding anticonceptie

Als we anticonceptie gratis willen, moeten we daar naar stemmen

Er zijn goede redenen om anticonceptie te vergoeden, maar dat is aan de Tweede Kamer. Niet aan de rechter.

Diverse anticonceptiemiddelen.Beeld Hollandse Hoogte / Frank Muller

Sinds de anticonceptiepil 58 jaar geleden op de Nederlandse markt kwam, woedt er een voortdurende strijd wie hem moet betalen. Snel nadat de pil begin jaren zeventig voor het eerst in het basispakket werd opgenomen, volgden de pogingen van opeenvolgende kabinetten om die daar bij wijze van snelle bezuiniging weer uit te halen. Soms met succes, waarna een volgend kabinet dat weer herstelde. Sinds 2011 is anticonceptie alleen tot 18 jaar gratis.

Er zijn goede redenen om weer tot algehele vergoeding over te gaan. Er is sprake van een zekere sekse-ongelijkheid omdat het overwegend vrouwen zijn die nu de rekening betalen. Belangrijker is dat vooral vrouwen met geringe financiële draagkracht zich nu te vaak geen anticonceptie kunnen veroorloven. Dat raakt aan hun zelfbeschikkingsrecht, hun toegang tot het onderwijs en hun positie op de arbeidsmarkt. Sommige gemeenten zijn daarom al overgegaan tot gratis lokale verstrekking van de pil aan de doelgroep. Dat is sympathiek, maar via de verkeerde weg. De massieve lobby van artsen, apothekers en vrouwenorganisaties om het weer gewoon via het basispakket te doen, verdient daarom alle steun.

Behalve op één punt: hun stap naar de rechter. Omdat de politiek niet levert, hopen de lobbyisten hun gelijk nu af te dwingen met het VN-Vrouwenverdrag en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens in hun hand. Dat is een treffend voorbeeld van de escalerende juridisering van de politiek. Hier is geen sprake van een falende overheid die in gebreke blijft of zondigt tegen zelfgemaakte afspraken, maar van een volksvertegenwoordiging die in meerderheid meent dat de pil niet gratis hoeft te zijn. Dat is een beslissing over een collectieve uitgave die bij uitstek thuishoort in de Tweede Kamer. Hopelijk vinden de rechters dat ook, anders staan ons nog veel procedures tegen kabinetten te wachten.

In dit geval is de situatie overigens heel eenvoudig, aangezien alle partijen zich hierover onlangs nog hebben uitgesproken in de Kamer. Als we anticonceptie gratis willen, stemmen we in maart 2021 op 50Plus, Denk, GroenLinks, de Partij voor de Dieren, de SP, de PvdA of Forum voor Democratie. En dan maar hopen op een meerderheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden