Opinie

Als vrouwen een stap vooruit doen, zal dit de maatschappij ten goede komen

Jonge vrouwen werken vaker in deeltijd dan jonge mannen. Nergens in Europa werken zij zo weinig uren als in Nederland. Hoe zou dat komen?

Zehra Sariaslan: Beroepen in bepaalde sectoren zijn zwaar , zoals in de zorg. Daar wordt bij voorbaat al van uitgegaan dat de vrouw de functie niet voltijd aan zou kunnen. Beeld anp

Zehra Sariaslan is beleidsmedewerker Atria, kennisinstituut voor emancipatie en vrouwengeschiedenis.

'Ik ben geschrokken van de resultaten, maar ze kwamen niet onverwacht. Uit meerdere onderzoeken bleek dat jonge vrouwen vaker in deeltijd gaan werken. Ik zou graag willen zien dat er een mentaliteitsverandering komt en niet zomaar wordt aangenomen dat vrouwen minder willen werken.

'Uit het SCP-onderzoek blijkt dat bijna de helft van de jonge vrouwen wel meer uren wil werken, maar dat dat niet lukt. Ik denk dat we ons op die groep moeten focussen. Het is belangrijk dat bedrijven en werkgeversorganisaties alert zijn op de ambities van vrouwen. Werkgevers gaan er namelijk over het algemeen van uit dat zij liever in deeltijd willen werken. Daarnaast is het zo dat beroepen in bepaalde sectoren zwaar zijn, zoals in de zorg. Daar wordt bij voorbaat al van uitgegaan dat de vrouw de functie niet voltijd aan zou kunnen. Er is een bepaalde stereotypering, dat is verkeerd.

Zehra Sariaslan. Beeld Claudia Kamergorodski

'En wat betreft de bewustwording van de vrouw: begin op tijd met voorlichting over carrières en de consequenties ervan. Dat kan gevolgen hebben voor bijvoorbeeld pensioenen en de financiële kwetsbaarheid van de vrouw.

'Vanaf de jaren '80 gingen vrouwen steeds meer de arbeidsmarkt op. Er werd vooral in deeltijd gewerkt onder andere omdat zaken zoals de kinderopvang niet goed waren geregeld. Het zou voor de economische groei gunstig zijn als vrouwen gingen werken, maar er moest ook voldoende tijd zijn om voor de kinderen te zorgen. De sociale norm was toen dat vrouwen de zorgtaak op zich namen en mannen gingen werken. Die mentaliteit is blijven hangen en zo is het anderhalf-verdienersmodel er ingeslopen.

'De sociale normen zijn geleidelijk veranderd, maar toch is het aantal vrouwen in deeltijd toegenomen. Dat komt vooral door de heersende mentaliteit 'je krijgt geen kinderen om ze naar de crèche te brengen'. Maar ook kunnen voorzieningen als de kwaliteit van kinderopvang en partnerverlof veel beter.

'Ik wil naar een 75-75-procentmodel, waar vrouwen een stapje vooruit en mannen een stapje achteruit doen. Dit zal de maatschappij ten goede komen, omdat je economische zelfstandigheid kan creëren voor vrouwen. Dan ontstaat een gelijkwaardige maatschappij.'

Kea Tijdens is socioloog bij het Amsterdams Instituut voor Arbeidsstudies met onderzoeksterreinen arbeidsmarkt en gender.

'De uitkomsten van het SCP-rapport zijn niet schokkend. Ik snap wel dat de Nederlandse vrouw veel in deeltijd werkt. Crèches en kinderzorg zijn hier niet zo goed geregeld als in andere Europese landen. In Zweden en Denemarken zijn meer voorzieningen voor kinderen, dus daar kunnen beide ouders wel voltijds werken. In Italië is het bijna weer onmogelijk om in deeltijd te werken, dus krijgen vrouwen minder kinderen.

'Iemand moet de zorg voor de kinderen op zich nemen. Twee ouders die voltijd werken, kunnen alles uitbesteden, mits de verdiensten hoog genoeg zijn. Zo niet, dan gaat meestal de vrouw in deeltijd werken. Vaders zeggen niet vaak tegen hun vrouw: 'Ik ga voor de kinderen zorgen. Ga jij maar werken.' Het gebeurt meer, maar het blijven kleine aantallen.

Kea Tijdens.

'In Nederland is gemiddeld genomen een inkomen van anderhalf-verdiener voldoende om goed van te leven. Pas als dat verandert, bijvoorbeeld doordat prijzen stijgen of huizen duurder worden, dan heb je tweeverdieners nodig om er goed van te leven, maar je weet niet hoe de economie zich ontwikkelt.

'Bovendien is Nederland het enige land in de EU waarin vrouwen net zoveel vrije tijd hebben als mannen. Ik vind dat een belangrijk goed. Zolang wij dus met anderhalf inkomen per gezin goed kunnen rondkomen en vrouwen net zoveel vrije tijd hebben als mannen, waarom zou een vrouw dan niet in deeltijd werken?

'Of de bevindingen van het SCP niet haaks staan op de uitgangspunten van de prestatiemaatschappij? Vergeet niet dat de cijfers gemiddelden zijn. Er is ook een groep vrouwen die wel carrière wil maken, maar die groep is kleiner dan die van mannen.

'Daarnaast weet het gros van de vrouwen, na bijvoorbeeld een scheiding of overlijden, binnen een of twee jaar haar aanstelling uit te breiden of ander werk te vinden. Deze groep is dus in staat om economisch onafhankelijk worden. Dat is een goed teken. Het is niet zo dat vrouwen stupide zijn om in deeltijd te werken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden