column Nico Dijkshoorn

Als u gewoon een echte baan hebt, dan weet u dat niet, maar er zijn mensen die permanent lunchen

Toen ik 43 jaar oud was, had ik nog nooit geluncht. Het kwam niet in me op, want ik was aan het werk. Lunchen heette anders: je had middagpauze. In de supermarkt waar ik werkte, betekende dat in een bruine stofjas de weekaanbiedingen uit je hoofd leren met een boterham voor je neus. Ik wist helemaal niet dat er toen, op andere plekken in het land, al werd geluncht.

Ik denk dat het komt omdat ik in een huis woonde, met twee kinderen en een vrouw. Dan komt het helemaal niet bij je op om met zijn allen in de auto te stappen om ergens te eten. Als ik afreken na een lunch, denk ik nog steeds: hier had ik twaalf pakken luiers van kunnen kopen.

Ik werk nu met mensen die permanent lunchen. Ik moet het Martin Koolhoven eens vragen, maar ik ga er voorlopig gewoon maar van uit dat Zakelijk Lunchen een apart vak is op de filmacademie. Bijna alle Nederlandse films worden financieel bij elkaar geluld boven een bord zalm met aanhangend dillevocht.

Als u gewoon een echte baan hebt, dan weet u dat niet, maar tijdens lunches wordt een bijna onbegrijpelijke taal gesproken. Dat begint al bij het afspreken. Een Nederlandse filmer, 24 jaar oud en zijn hele leven alleen maar op school gezeten, heeft een idee voor een film. Iets met een bos, de maffia, een gestolen schilderij en een gangenstelsel onder de Veluwe.

Tijdens een borrel laat hij dat plannetje een paar keer vallen. Zoals hij het heeft geleerd op de academie. ‘Pitch je plan als ze net een geroosterde punt brood vol met garnaaltjes onder hun snor duwen. Dan kunnen ze je niet onderbreken.’ Hij vertelt over zijn film en daarna zegt de Belangrijke Schakel: anders een keer een lunch doen?

Dat lijkt – voor wie gewoon acht uur per dag werkt – een raar antwoord. Waarom gaan lunchen, als je een film wilt maken? Toch is dat wat er door heel Nederland urenlang door honderdduizenden mensen wordt gedaan. Ze doen een lunchje. Tijdens die lunch houden ze ‘even kort wat dingen tegen elkaar aan’. Als dat een goed basisgevoel oplevert, dan luncht de filmmaker drie dagen later met ‘een jongen die heel veel voor je kan doen qua logistiek enzo’.

Om het even kort samen te vatten: twaalf jaar later ligt er een eerste script op tafel, waarover dan ook weer moet worden gelucht. Alles kan daarbij weer veranderen. ‘Wil je van de Veluwe liever toch Andalusië maken, want daar kun je goedkoper een windmolen huren, en maak van die Nederlandse boer een nazi met een kenmerkende wond in zijn gezicht. Verder wat kleine dingetjes. Er zit een helikopter in, maak daar een fiets van. Die reddingsoperatie op het strand, daar maken we een gesproken herinnering van. En schrijf gewoon voor de zekerheid nog een voice-over voor mensen die de film niet begrijpen. Lekker, die gevulde eend van jou?’ Daarna laten ze de filmmaker afrekenen. Ze zeggen: ‘Ik moet ervandoor. Ik heb een late lunch met iemand die iets in Alaska wil gaan doen.’

Denkt u daar voortaan aan, als u naar een film kijkt. Die film van drie uur over het leven van Willem Nijholt is ooit ontstaan in lunchroom Fellini, boven een kwarteleitje op roggebrood van Bakker Bertus. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden