Opinie

Als PvdA-leden verstandig zijn dan kiezen ze Samsom

De geschiedenis wijst uit dat campagnes meer gewonnen worden op persoonlijke imago's in plaats van op politieke inhoud, schrijft Roderik van Grieken directeur van het Nederlands Debat Instituut. Hij zet daarom zijn kaarten op Samsom.

Kandidaat-lijsttrekkers van de PvdA Diederik Samsom en Lodewijk Asscher debatteren voor de tweede keer over de koers van de partij. Beeld anp

Zaterdagmiddag was het tweede lijsttrekkersdebat tussen Lodewijk Asscher en Diederik Samsom. Bevestigd werd wat wij eigenlijk vooraf al wisten: inhoudelijk is er geen enkele keuze. Beide mannen streden de afgelopen vier jaar zij aan zij en zijn het eens over het concept-verkiezingsprogramma. En dus moet er gekozen worden op basis van persoonlijke stijl. Asscher roept op tot 'nieuw leiderschap' en claimt dat er 'radicalere keuzes' gemaakt moeten worden. In beide gevallen klinkt het uit zijn mond weinig overtuigend.

Asscher is namelijk geen nieuwe leider; we kennen hem al jaren. Hij is ook niet een persoonlijkheid waar je het begrip 'radicale keuzes' op zou plakken. Veel meer is hij een degelijke bestuurder. In een verkiezingscampagne moet je een insteek kiezen die bij jouw persoon past. De jonge hond Jesse Klaver kan prima over vernieuwing praten en de enthousiaste Mark Rutte kan spreken over 'een gaaf land'. Net zo als Jan Peter Balkenende in zijn tijd kon hameren op 'normen en waarden'. Maar Asscher en 'radicale keuzes' gaan moeilijk samen.

Van hype naar hype

Bij het maken van hun keuze moeten de leden van de PvdA volgens mij zichzelf maar één vraag stellen: 'Wie van de twee is de beste campaigner in de beslissende laatste weken voor de Tweede Kamerverkiezingen?'. Want in deze tijd waarin het electoraat op drift is en we leven van hype naar hype draait alles om de laatste drie weken voor de verkiezingen.

In 2012 steeg de PvdA in het tijdsbestek van een kleine maand van een kansloze 12 zetels in de peilingen naar 38 zetels op de verkiezingsdag. In diezelfde periode halveerde de SP. Het had weinig met de inhoud van het verkiezingsprogramma te maken. Het draaide volledig om de vorm van de lijsttrekker. Een verkiezingscampagne is tegenwoordig fysieke en mentale topsport. Eén ongelukkig interview (Cohen bij NOVA 2010, Roemer bij DWDD 2012), één onhandige opmerking (Balkenende 2010 'U kijkt zo lief') of een te trage reactie op een debattruc (Roemer in 2012 na de opmerking van Rutte 'Ik ben tegen het verhogen van het eigen risico') wordt tientallen keren herhaald en geanalyseerd en achtervolgt je dagenlang. De geschiedenis wijst helaas uit dat campagnes meer gewonnen worden op persoonlijke imago's dan op politieke inhoud.

Bezeten van politiek

Als je door deze bril naar Samsom en Asscher kijkt zou ik mijn kaarten op Samsom zetten. De beste manier om goed door een campagne heen te komen is er ongelooflijk veel plezier in te hebben en opgewassen te zijn tegen een lawine aan mediaoptredens met, als het even tegenzit, snoeiharde vragen en kritiek van journalisten en tegenstanders. Samsom is bezeten van politiek. Onvermoeibaar gaat hij met zijn rode rozen langs de deuren en gaat hij met zichtbaar plezier in alle windstreken van het land week in week uit het debat aan met partijgenoten en tegenstanders. Hij is ook een slimme campaigner. Zijn 'eerlijke verhaal'-campagne in 2012 gaf hem een perfecte onderscheidende positie tijdens de televisiedebatten. Kortom, met Samsom heb je een bevlogen en bewezen campaigner in huis.

Beeld anp

Wat zet Asscher daar tegenover? In de peilingen lijkt hij op dit moment meer stemmen te kunnen winnen dan Samsom maar daar zou ik niet al te veel waarde aan hechten. Cohen begon destijds ook met een vliegende start om vervolgens in het heetst van de strijd te sneuvelen. Asscher staat ook niet bekend als iemand die veel plezier haalt uit het flyeren op de markt en het eindeloos discussiëren in rokerige zaaltjes. Gaat hij tijdens de belangrijke televisiedebatten het verschil maken? Hij valt in ieder geval niet echt op tussen de keurige Pechtold en de beschaafde Roemer. En blijft hij staande als hij snoeihard wordt aangepakt door Wilders of geconfronteerd wordt met een geslepen debattruc van Rutte? Het kan goed uitpakken maar een risico is het zeker. Als ik lid was van de PvdA zou ik in ieder geval kiezen voor bewezen passie en ervaring.

Roderik van Grieken is directeur van het Nederlands Debat Instituut.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden