De week van de hoofdredacteurPieter Klok

Als politici het eens zijn, moet de journalistiek extra goed opletten

Hoe kritisch moeten we zijn over de snel oplopende staatsschuld? De Kamer was deze week uitgesproken niet kritisch. Alleen SGP-leider Kees van der Staaij waagde het zijn zorgen te uiten. Als politici het eens zijn, moet de journalistiek extra goed opletten. Als er geen debat is, is de kans immers groter dat we addertjes onder het gras over het hoofd zien en wellicht niet op tijd doorhebben dat de economie wordt opgeblazen. 

Ter redactie woedt het debat over de overheidsfinanciën continu. Aan de ene kant staan de preciezen, die vinden dat Nederland zich in principe altijd aan de Europese regels moet houden. De laatste keer dat een kabinet de financiële teugels liet vieren, tijdens het kabinet Wiegel-Van Agt, eind jaren zeventig, liep het slecht af, waarschuwen ze. De rente op de overheidsschuld schoot omhoog, waardoor de huizenprijzen instortten en de Nederlandse economie in een langdurige recessie belandde. De kabinetten daarna moesten fors bezuinigen. 

Alleen SGP-leider Kees van der Staaij (op de rug gezien) waagde het deze week zijn zorgen te uiten. Beeld ANP

Aan de andere kant staan de rekkelijken zoals ikzelf, die vinden dat je een onderscheid moet maken tussen incidentele tegenvallers en structurele tekorten, zoals in de jaren zeventig. Het coronavirus is vooralsnog een incidentele tegenvaller. Van kolossaal formaat, dat wel, maar zo’n tegenvaller kan een overheid boekhoudkundig anders verwerken. De schatkist zou bijvoorbeeld – als de totale schade door corona bekend is – eenmalig een enorm bedrag bij de Europese Centrale Bank (ECB) kunnen lenen tegen 0 procent rente en met een looptijd van, zeg, honderd jaar. De preciezen zijn bang dat we de rekening doorschuiven naar toekomstige generaties, maar dat veronderstelt dat er een rekening is. Je kunt die rekening ook door de ECB laten verscheuren, betogen de rekkelijken zoals ik. 

Niettemin moet een hoofdredactie voorzichtig zijn om haar mening leidend te laten zijn bij de redactionele keuzes die we dagelijks maken. Een mening beperkt het blikveld per definitie – je weet immers al hoe het zit en hoeft niet meer op onderzoek uit – en het is juist zaak de blik zo open mogelijk te houden.  

Er zitten natuurlijk grote risico’s aan een bandeloos begrotingsbeleid. Krijgen overheden de geest nog terug in de fles? Of wordt elke twist over de overheidsbegroting straks beslist met een ‘maar dan vragen we toch gewoon wat extra geld aan de ECB’? Door elkaar continu te bevragen en te bestoken met argumenten, blijven we als krant scherp en kunnen we u een zo precies en eerlijk mogelijk beeld van de wereld voorschotelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden