ColumnDaniela Hooghiemstra

Als ‘opiniemanager’ moet je een mening hebben over Nikkie Tutorials of Lars Westra

De trucs die gelden voor de verkoop van auto’s en wasmachines hebben ook de maatschappelijke discussie veroverd. Over marketing zijn miljoenen boeken geschreven, maar de regels komen altijd op hetzelfde neer: verkondig één boodschap, creëer één gevoel, voorkom relativering, sluit twijfel uit.

Nu deze vuistregels ook voor opinies gelden, is de wereld een stuk overzichtelijker geworden. Net als in reclames weet je van tevoren namelijk niet alleen al wat iemand gaat zeggen. Ook kun je je wentelen in het comfortabele gevoel dat wat diegene zegt, echt iets voor jou of juist helemaal niets voor jou is.

Bovendien kun je de boodschappen het ene oor in en het andere weer uit laten gaan, terwijl je intussen met andere dingen bezig bent, zoals het lakken van je nagels of het maken van aardappelpuree.

Er is alleen één probleem: tussen de complexiteit van de werkelijkheid die je ervaart en de beelden die ervan worden geprojecteerd, ontstaat ruimte. Tussen de broze weerbarstigheid van de echte wereld en het klip-en-klare plaatje, gaapt een kloof. Sommige mensen kunnen zich daar makkelijk overheen zetten, maar bij anderen koeken er in de tussenruimte restjes aan.

Het NOS Journaal zond vorige week de verklaring uit waarin het meisje Nikkie, dat make-uples geeft op YouTube, onthulde dat ze vroeger een jongen is geweest. Ik hoorde niet alles, omdat ik op mijn telefoon ­tegelijkertijd en achtereenvolgens een Tikkie van mijn dochter bestudeerde, getiteld ‘cadeautjes enzo’, naar nieuwe schoenen zocht en de trefwoorden ‘vlooien hond’ googlede.

Maar uit de woorden ‘wrong body, insecure, misunderstand, finally let go, truly free, inspire’ maakte ik op dat de operatie Nikkie gelukkig had gemaakt en dat zij anderen met haar openheid tot voorbeeld wilde zijn. Da’s mooi dacht ik, terwijl ik ‘stronghold pipettes, selamektinas 240 mg’ aanklikte.

Maar vervolgens begonnen twee woorden om mijn aandacht te ­zeuren, eerst zachtjes, toen steeds harder, als blaren tijdens het wandelen: ‘wrong body’.

Hoe kan een lichaam ‘verkeerd’ zijn? Kan een cosmetische operatie je daarvan bevrijden? Kun je in één klap ‘vrij’ worden en zo ja, wat betekent dat dan? De video werd in de hele wereld bekeken door miljoenen mensen, hoorde ik de volgende dag, maar de heerlijke gedachte dat Nikkie nu truly free was, wilde er bij mij niet in.

Van het tegendeel was ik evenmin ­zeker. Het was het zoveelste geval van een maatschappelijke bevrijdingsactie (grijp die kans!) waar ik niet enthousiast van kon worden. Pleidooien voor ‘diversiteit’, ‘gelijkheid’, ‘eerlijkheid’, ‘duurzaamheid’ en ‘rechtvaardigheid’ roepen bij mij ook altijd vragen op in plaats van dat ze die beantwoorden. Voor het omgekeerde ervan loop ik ook niet warm, maar dát is in deze tijden van modern opiniemanagement nu dus juist het probleem.

Vorige week sprak de 12-jarige Lars Westra uit Nijmegen, de ‘Nederlandse Greta Thunberg’ op het Gelderse provinciehuis over het klimaat. Met schattig gekamde haartjes de onschuld zelve, waarschuwde hij de provinciale politici dat het vijf voor twaalf is. Ik zou graag geloven dat Lars raad weet met onze vlekken, maar het beeld van volwassenen die naar een kind luisteren alsof het de Messias is, stelde mij niet gerust. En toch kon ik ook de PVV-­senator niet omarmen die het jochie even later snedig uitmaakte voor ‘kind­klimaatsoldaatje’.

Liever zou ik van het fenomeen Lars gewoon helemaal niets vinden. Maar dan word ik net als de naïevelingen die in de jaren zestig beweerden dat je prima zónder wasmachine kan en dat een telefoon er alleen is voor noodgevallen. Met zo’n dwalende opinie – geen Witte Reus, maar liever ook geen Dash en zeker geen Persil, misschien Dreft, en wie weet Robijn – kom ik nergens.

De ervaring leert dat als de markt ergens aanklopt, de deuren opengaan. En ik hóór haar kloppen. Dus zal het roer om moeten. Mijn collega Schimmelpenninck had het gisteren op deze plaats over het ‘managen’ van ‘zijn rol’. Die kant moet het op. Als opiniemanager moet je heldere keuzes maken. Een gevoel neerzetten. Inspireren. Er moet een video komen.

En maar hopen dat de aangekoekte twijfels intussen niet gaan schimmelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden