Column Sheila Sitalsing

Als Jetten zijn miljonairsbelasting niet alleen als verkiezingsdingetje had bedoeld, zou ik hem aanmoedigen

Een eeuwigheid geleden, in 2014 of daaromtrent, was er klein rumoer rondom Thomas Piketty, een Fransman die in een dik boek pleitte voor een wereldwijde belasting op vermogen omdat het kapitalisme erop neerkomt dat de duvel altijd op de grote hoop poept.

Er vlamde een debat op in Nederland, over rijke mensen die de waarde van hun bezit zien groeien zonder er moeite voor te doen en die deze weelde zonder veel schade kunnen overhevelen naar hun kinderen, die daardoor al rijk zijn voordat ze een pink hebben hoeven optillen, en dat dit leidt tot kloven tussen werkpaarden en luxe paarden en tot maatschappelijk ongemak.

Piketty haalde er de 19de eeuw en de rentenierende klasse bij, maar Willem Vermeend, oud-staatssecretaris van belastingzaken, flanste snel een boekje in elkaar (zijn 183ste geschrift of daaromtrent) waarin hij uitlegde dat het voor Nederland niet klopte, want renteniers hebben we hier niet, alleen ‘ondernemers in onroerend goed of internet’.

Daarna stokte het gesprek. Gesmoord in het ‘kan niet’ van technocraten en het ‘doen we niet’ van politici en het ‘o kijk, er is ophef over een late night-show op tv!’ van de mensen in het land.

Er valt veel te zeggen voor een logischer en rechtvaardiger fiscale behandeling van vermogen, en vooral van de winst die op dat vermogen wordt behaald. Want wie geld verdient met werken, wordt anders – doorgaans zwaarder – belast dan wie geld verdient omdat hij een plukje aandelen met winst heeft verkocht. Of een schilderij, of een huis, terwijl hij ondertussen ronddobbert op een bootje bij de Balearen. Ook wie geld in de schoot geworpen krijgt van een dood familielid, betaalt niet veel. Rijke ouders kunnen zelfs belastingvrij geld geven aan hun rijke kinderen om een huis te kopen.

Van zo’n vermogensaanwasbelasting is het nooit gekomen, helaas. Wel van een halfbakken belasting op vermogen op basis van een door de wetgever verzonnen rendement – bedacht door diezelfde Vermeend.

Met enige regelmaat weerklinken er kansloze pleidooien voor een kleptocratentaks of een miljonairsbelasting, waarbij het de indieners meestal niet te doen is om een fiscaal gelijke behandeling van inkomsten, ongeacht hoe je eraan komt, maar meer om het afromen van rijke mensen, of goed verdienende mensen, gewoon om het afromen. Bij Elsevier en De Telegraaf en de VVD heet zoiets al gauw een jaloeziebelasting.

D66 zat altijd in het kamp van laat die mensen toch, en zo jaag je kapitaal de grens over, en succes is een keuze, en de SP is gek, maar tegenwoordig hebben ze daar Rob Jetten. Die zette maandagavond in zijn eerste grote lezing zijn maatschappijvisie uiteen: hij wil een progressieve belasting op vermogens van meer dan 1 miljoen euro.

Een eeuwigheid na Piketty is de tijdgeest er kennelijk weer naar. We hebben Rutger – tax the rich – Bregman. We hebben in Amerika Alexandria – 70 procent belasting voor hoge inkomens – Ocasio-Cortez.

Het CPB rekende een paar jaar geleden op verzoek van de SP een paar varianten op een heffing op grote vermogens door. De verwachte opbrengsten zijn niet om over naar huis te schrijven: een paar miljard hooguit, nog zonder rekening te houden met alle proleten die hun bezittingen onmiddellijk uit Nederland zullen verhuizen.

Als Rob Jetten het niet alleen als verkiezingsdingetje had bedoeld, maar als heus toekomstperspectief, zou ik hem van harte willen aanmoedigen om door te pakken: ontwerp een vermogensaanwasheffing. Lekker retro en toch hip.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.