Column Sheila Sitalsing

Als je Shell heet, of Unilever, mag je vrij pinnen bij het Torentje

Foto de Volkskrant

De pleuris breekt altijd uit over dingen die je niet had zien aankomen. Over iets dat een kleinigheid leek, niet schokkend in het licht der gewichtige kwesties.

Over de dividendbelasting bijvoorbeeld. Kleine belasting, paar miljard per jaar, hooguit. Als je in een taartdiagram alle rijksbelastingen zet, is de dividendbelasting een flinterdun puntje, het is amper te zien.

Er was over gejengeld door Unilever en door Shell en door nog wat firma’s, zoals Unilever en Shell en nog wat firma’s altíjd jengelen om minder, minder, minder.

Och, er kan ook prima wat van die belasting af, was het idee tijdens de formatieonderhandelingen. Niet uit te sluiten valt dat de beslissers meenden dat ze het ganse land een kolossale dienst aan het bewijzen waren, dat ze belangrijke firma’s voor volk en vaderland aan het behouden waren. De zegetocht door de grachten, wanneer naderhand zou blijken dat Unilever voor een hoofdzetel in Nederland kiest, was al ingepland.

Dat krijg je ervan als je een regering in elkaar laat zetten door mannen die het graag over ‘de bv Nederland’ hebben, alsof het land een ordinaire winkelketen is die je kunt managen door de minder productieve werknemers (in die kringen ook wel: ‘lanterfanters’) in een outplacementtraject richting een ver buitenland te plaatsen.

Misschien was er daarom wel niemand rond de formatietafel die waarschuwde. Niemand die zei ‘Op links voelden ze zich vroeger altijd te goed om de economiepagina’s te lezen. Ze dachten dat je dividend met een t schrijft. Maar tegenwoordig moet je uitkijken.’

Ze keken niet uit. Ze liepen in polonaise achter de lobby aan. Ze dachten dat het niet in de gaten zou lopen.

De feiten zijn: zo vertroeteld is het Nederlandse bedrijfsleven gemiddeld heus niet. Zo gaan de totale lasten voor het bedrijfsleven de komende tijd omhoog, terwijl huishoudens een forse lastenverlichting krijgen.

Het beeld is: als je Shell heet, of Unilever, mag je vrij pinnen bij het Torentje. Daar zit een kern van waarheid in, want de groten hebben altijd beter kunnen kapitaliseren op hun machtspositie dan de kleineren. Niet voor niets brak er vorig jaar onenigheid uit binnen VNO-NCW omdat de lobby in Den Haag zich concentreert op de wensen van een handvol multinationals, terwijl middelgrote en kleine bedrijven zich onderbedeeld voelen, en dat vermoedelijk ook zijn.

En daar sta je dan, als kabinet. Met een verhaal dat zich politiek kennelijk zo lastig laat verdedigen dat je je toevlucht moet zoeken in rookgordijnen. Rutte had moeten weten dat journalisten en oppositiepolitici zulks zouden opvatten als een aanmoediging om flink te gaan graven in oude afspraken met de Belastingdienst.

Met als gevolg dat er inmiddels wekelijks over de dividendbelasting wordt gedebatteerd. Het debat is verbreed naar rulings die meer dan een decennium oud zijn, er zijn moties van wantrouwen geweest, en gisteren werd een nieuw woord voor ‘jokken’ gemunt: de premier heeft bij een vorige gelegenheid niet gelogen, hij was slechts ‘voorbarig’.

Waarmee de afschaffing van de dividendbelasting voor een paar geprivilegieerden symbool is komen te staan voor alles wat er mis is met deze vorm van politiek bedrijven. Er is een politiek establishment gecreëerd dat zo vaak is weggekomen met verduistering van informatie en met niet uitleggen van het onuitlegbare, dat het een tweede natuur is geworden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.