Column Aleid Truijens

Als je op een feestje hoort dat de jongeren van nu het zo goed hebben, dan zijn het weer die typische klagers

Vergeet niet hè, dat PvdA en GroenLinks die nu om het hardst ‘het is niet eerlijk!’ huilebalken, gewoon vóór de invoering van het leenstelsel waren. Al heel lang. Ik hoor het Wouter Bos nog met een diepsolidair gezicht zeggen: ‘De slager hoeft niet te betalen voor de studie van het zoontje van de advocaat!’ Een populistische redenering; alsof de dochter van de slager niet kan of wil studeren.

Vergeet ook niet dat PvdA-minister Jet Bussemaker met een al even sociaalvoelend gezicht beloofde dat de rente van de studielening laag zou zijn, dat door de bespaarde miljoenen de kwaliteit van het hoger onderwijs met sprongen zou stijgen en dat de toegankelijkheid niet in gevaar zou komen.

De kwaliteit steeg niet, kinderen uit arme gezinnen gingen minder vaak naar het hbo en de rente gaat stijgen. Vergeet evenmin dat minister van Engelshoven – ‘Dit is niet mijn favoriete maatregel’ – nu verantwoordelijk is voor die verbroken beloftes.

Ik hoor regelmatig, op feestjes en in het café, dat jongeren ‘het zo goed hebben’. Niet zelden uit de mond van babyboomers die hun kinderen een riante studietoelage hebben verstrekt en, toen het nog kon, ‘voor Fleur en haar vriendinnetjes’ een appartementje hebben gekocht. Zelf hebben ze na hun afstuderen een verkrot stadspandje betrokken dat inmiddels twintig keer over de kop is gegaan – en dat hun kinderen straks erven. Maar ach, wat hebben zij het als student moeilijk gehad. Een lekkend zolderkamertje, geen cent te makken. Niks latte machiato of zeewiersmoothie. Boterhammen met pindakaas en zure tafelwijn!

Mijn studententijd was een walhalla: ik had een kleine toelage van mijn ouders en driedubbele kinderbijslag. Ik woonde gratis in een kraakpand, kon eindeloos studeren, vaak naar de kroeg, wekenlang met vakantie en had geen studieschuld. Maar toen ik in 1981 afstudeerde bleken alle leuke banen ingenomen door de babyboomers. Ik werd freelancer, met plezier, maar zonder koophuis of pensioen. Zielig? Welnee. De freelancetarieven voor jonge journalisten waren, gecorrigeerd voor inflatie, drie keer zo hoog als nu.

Elke oud-student heeft zijn eigen romantische klaagverhaal. Dat klopt altijd, want vergelijkingen gaan mank. Er is één constante: inkomensverschillen tussen studenten worden altijd veroorzaakt door de hoogte van de ouderlijke toelage, nu, in 1986 of 1886. Ook de basisbeurs bracht ongelijkheid: voor sommigen was het een extraatje, anderen moesten ervan leven, en dat was krap.

Studenten mogen van hun lening nu latte drinken of pizza’s bestellen, het gaat om hun vooruitzichten. Je hoeft geen ziener te zijn om CU-leider Gert Jan Segers gelijk te geven, die onlangs – moeilijk kijkend want hij is lamgelegd – voorspelde dat deze generatie het slechter krijgt dan de vorige. Dat weten economen al jaren. Het komt niet alleen door de vermaledijde studieschuld, ook door hoge huizenprijzen, gestegen vrijesectorhuren, het verdwijnen van vaste banen en het oprukken van het zzp-dom, ook voor hoogopgeleiden.

Kijk naar de cijfers. De economie groeit als een dolle, maar velen merken daar niets van. Volgens onderzoek van de Rabobank staat het gemiddeld besteedbaar inkomen van huishoudens al veertig jaar stil. De kloof tussen rijk en arm groeit, de middenklasse smelt weg. Je hoeft geen marxist te zijn om de opstand der horden in Frankrijk te begrijpen.

Nog meer onbetwistbare cijfers. In 1986 was een basisbeurs maandelijks  600 gulden, zes jaar lang. Studenten krégen  43.200 gulden (huidige waarde 34.120 euro) , terwijl zij nu gemiddeld  21.000 euro lenen – als zij uitwonend zijn vaak het dubbele – tegen flinke rente. Leg dat die verwende jongeren maar eens uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden