Opinie

Als het zo doorgaat, wordt de oorlog in Syrië een godsgeschenk voor Erdogan

Terwijl de Duitse bondskanselier Angela Merkel het resultaat van de EU-Turkije-top 'een doorbraak' noemde, dachten de commentatoren van Die Welt, Die Neue Zürcher Zeitung en Der Standard daar heel anders over: 'De buitenlandse politiek van Duitsland is op bijna alle fronten mislukt.'

Angela Merkel op bezoek bij de Turkse president Erdogan, 18 oktober 2015. Beeld reuters
Angela Merkel op bezoek bij de Turkse president Erdogan, 18 oktober 2015.Beeld reuters

Die Welt

'Opnieuw heeft Turkije een EU-top beheerst en opnieuw is Ankara een flink eind dichter bij haar eigen doel gekomen', schrijft hoofdcommentator Torsten Krauel in de Duitse krant Die Welt. Krauel maakt aannemelijk dat Turkije zich via de vluchtelingencrisis uit een benarde situatie heeft bevrijd.

Vóór de vluchtelingencrisis mislukte Erdogans wens om een belangrijke regionale macht te worden doordat Rusland, Egypte en Iran weer aan kracht wonnen. De relaties met de EU en Israël werden slechter. Obama investeerde politiek niet in Ankara maar in Teheran. Bij een militaire confrontatie met Poetin distantieerde de Navo zich van Navo-lid Turkije. Zoiets scherpt de zintuigen, merkt Krauel vilein op. Ten slotte werd Turkije het einddoel van grote vluchtelingenstromen en moest toekijken hoe de Koerden tegen IS opnieuw populair werden.

Dat alles veranderde volgens Krauel met de vluchtelingencrisis in Europa, die zijn huidige omvang kreeg doordat Turkije de mensen die wilden vluchten niets in de weg legde. Ook niet diegenen die al hun toevlucht in Turkije gevonden hadden. Dan gaat alles ineens heel snel en krijgt hulp aan de EU de grootste urgentie.

Nu krijgt Erdogan geld voor de vluchtelingen, alleen niet van de Verenigde Naties maar uit Brussel, plus visumvrij reizen voor Turken in de EU. In de eeuwige strijd over de status van Noord-Cyprus bestaat er nu een goede kans, volgens Krauel, dat de opvattingen hierover van Ankara grondig bestudeerd gaan worden. Als het zo doorgaat wordt de oorlog in Syrië een godsgeschenk voor Ankara.

Mocht Turkije echt EU-lidstaat worden, dan kan het in het Midden-Oosten weer een stem krijgen, schrijft Krauel. Door de vluchtelingencrisis voltrekken ontwikkelingen die anders nooit tot stand waren gekomen, zich nu in hoog tempo. Het klopt, zegt Krauel, dat Europa, Angela Merkel voorop, daar aan meewerkt. Hij ziet als voordeel dat het EU-lidmaatschap voor Turkije de mogelijkheid biedt de binnenlandse sultansfantasieën van Erdogan te stoppen. Daarvoor acht hij het wel geboden dat de Europeanen weer samen gaan optrekken, en snel een beetje. 'De illusie om leider van een ruziënde, versplinterde gemeenschap te worden, kan beter niet eens opkomen in het hoofd van Erdogan.'

Neue Zürcher Zeitung

Volgens het commentaar in de Zwitserse Neue Zürcher Zeitung heeft de vluchtelingenstroom de leidende rol van Duitsland verzwakt: 'Duitsland is in Europa de om hulp vragende partij geworden. Tegenover het krachtiger geworden nationale egoïsme en het falen van de Europese instituties is er niemand te bekennen die Europa met een helder en overtuigend concept uit de radeloosheid en meervoudige crisis kan leiden en het vertrouwen van de mensen in Europa kan herstellen.'

Interessant is dat een Zwitserse krant erop wijst dat met name de EU-Commissie als 'Hoedster van Verdragen' geen leiderschap heeft getoond. 'Als zij er sinds 2010 op had gestaan dat het Europees recht en de gemeenschappelijke regels geëerbiedigd werden, dan stonden de eurozone en de EU er nu totaal anders voor. Na het verraad van het Verdrag van Maastricht werden ook Schengen en Dublin opzij gezet. Daarnaast mankeert het de Commissie vooral aan de politieke moed en het politieke overzicht om de Europese structuren te versterken.'

Der Standard

De Oostenrijkse krant Der Standard schrijft in zijn hoofdartikel dat Angela Merkel 'het non-resultaat van de EU-top een doorbraak kan noemen, maar dat andere waarnemers het veel sceptischer bezien'. 'Maar zelfs als het de komende weken wel tot een overeenkomst over de vluchtelingen komt, heeft de EU deze week een treurig beeld getoond: innerlijk verdeeld en hulpeloos uitgeleverd aan wat Turkije wil.'

De Oostenrijkse krant schrijft dat de 'Duitse bondskanselier daarvoor de schuld graag aan haar EU-partners, ook aan Oostenrijk, geeft. Maar in werkelijkheid dragen zij en haar mislukte diplomatie zelf de hoofdverantwoordelijkheid.'

Der Standard komt tot de harde conclusie dat 'de buitenlandse politiek van Duitsland, bij de grootste uitdaging waarvoor zij zich sinds de hereniging gesteld zag, op bijna alle fronten is mislukt'.

Chris Rutenfrans is redacteur van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden