Commentaar Ziekenhuiszorg

Als het niet lukt om de ziekenhuiszorg efficiënter te maken, zal de overheid stevig moeten ingrijpen

Beeld ANP XTRA

Van de helft van de behandelingen in de Nederlandse ziekenhuizen is niet bewezen dat de patiënt er baat bij heeft. Van 5 tot 10 procent is zelfs wetenschappelijk bewezen dat ze niets toevoegen.

Het zijn schokkende cijfers die Sjoerd Repping, ‘kwartiermaker Zorgevaluatie en GepastGebruik’ bij het Zorginstituut, in de Volkskrant presenteerde. Natuurlijk past er enige nuance bij: van veel behandelingen is het nut niet bewezen omdat ze onvoldoende zijn onderzocht. Het is best mogelijk dat ze wel degelijk effectief zijn. Niettemin zijn alle partijen het erover eens dat er veel ‘lucht’ in de ziekenhuiszorg zit.

Het terugdringen van die lucht is van groot belang. De almaar stijgende zorgkosten gaan ten koste van de koopkracht van de burgers, en daarmee van de economische groei. Daarom is overeengekomen dat de ziekenhuiszorg per 2022 niet verder zal groeien. In die situatie is het extra urgent om het budget goed te besteden.

De ‘lucht’ in de zorg is een oud thema dat in de jaren tachtig al werd aangeroerd door Els Borst, destijds vicevoorzitter van de Gezondheidsraad. Ook het huidige systeem, met zijn marktwerking en protocollen, is niet bij machte gebleken het probleem op te lossen. Nog altijd bestaan perverse prikkels waardoor ziekenhuizen geneigd zijn zo veel mogelijk productie te draaien, ook als het nut van behandelingen twijfelachtig of zelfs afwezig is.

Toch is binnen het huidige systeem wel degelijk verbetering mogelijk, zoals bijvoorbeeld blijkt uit de ervaringen van het Beatrix Ziekenhuis in Gorinchem. Artsen uit dat ziekenhuis vragen zich consequent af of een behandeling noodzakelijk is en zo ja, of zij het beste in het ziekenhuis kan plaats vinden of elders, bijvoorbeeld bij de − goedkopere − huisarts. Daardoor nam de productie van het ziekenhuis af, terwijl de tevredenheid bij patiënten toenam.

Het is echter niet eenvoudig om deze werkwijze in de hele ziekenhuiszorg te introduceren, omdat de gevestigde belangen groot zijn. Om perverse prikkels uit de weg te ruimen is meer centrale regie nodig. In eerste instantie zal ‘kwartiermaker’ Repping die rol gaan vervullen, als voorman van een onafhankelijke zorginstantie, die de partijen er onderling uit moet laten komen. Mocht hij ook niet bij machte zijn de ziekenhuiszorg efficiënter te maken, dan zal steviger ingrijpen van de overheid nodig zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.