Laat het stoppenFrank Heinen

Als er in de Middeleeuwen al donuts waren geweest, dan had Dante nog een extra ring op zijn Hel gemetseld

null Beeld

Niet alle moderne verschijnselen hoeven we goed te keuren. Er zijn zaken waar we ons tegen ­kunnen, nee, móéten verzetten. Deze week moet Frank Heinen iets van het hart over donuts.

Op dit moment leven wij in het tijdperk van de donut. Iedereen eet ze. De gemiddelde scholier bestaat voor ten minste de helft uit donut. En dat is jammer, want van alle overschatte suikersnacks, van alle Amerika-angehauchte producten met een gat erin, van alle terneerslaande vormen van troostvoedsel spant de donut de kroon.

Wat, lezer, is een donut? Nou, niets. Een ring van gesuikerd deeg waar precies de middelvinger van een overspannen bakker doorheen past. Er bestaan verschillende theorieën over het ontstaan van de donut. De meest voor de hand liggende van die drie suggereert de invloed van naar Amerika verhuisde Nederlanders, die in de 18de eeuw aan de andere kant van de wereld hun heimwee trachtten te verdrijven door het bakken van een variant op de Hollandse oliebol. Zo zie je maar: laat Amerika alleen met een recept voor een knapperig krentenbolletje, let tweehonderd jaar niet op et voilà: een geglazuurde calorieënbom die in staat is al je levensvreugde te absorberen. Ik zal vast niet de eerste fijnproever zijn die het opmerkt, maar het aantrekkelijkste deel van de donut, is het midden. Als er in de Middeleeuwen al donuts waren geweest, dan had Dante nog een extra ring op zijn Hel gemetseld. Eentje van deeg, met red velvet topping.

De donut duikt steeds frequenter op. Het straatbeeld donutificeert, alles wordt zoet en zompig. In de supermarkt lagen ze al langer, bij elkaar gedreven in van die doorzichtige bakjes waarin je net zo goed iets kunt bewaren wat wel echt lekker is. Zes cirkelvormige suikerclusters, die ‘verorber me, verorber me’ kwelen naar iedereen tussen de 10 en 25 – en naar iedereen die ouder is en een inzinkinkje beleeft.

Sowieso worden donuts vaak in clubjes van zes waargenomen. Waarom? Durven ze soms niet alleen? Of weten ze dat ze in smaak, versheid en volume iets te compenseren hebben? De eerste donut stelt teleur. Maakt niet uit, je hebt er nog vijf, er zal vast wel een lekkere tussen zitten. Na die eerste donut zit je weliswaar vol, je bent somber en alles kleeft. Dus wat doe je? Je neemt er nog een, om de teleurstelling van de eerste te verdrijven. Weer niet. Dit principe herhaalt zich, tot de doos of het pakje leeg is. Nu is er geen ruimte meer voor teleurstelling, of welke andere emotie dan ook. Het enige wat je nu nog kunt voelen en denken, is: mag ik een teiltje?

Er zijn ook mensen die hun donuts zelf bakken. Het is heel eenvoudig, het enige wat je nodig hebt voor een handjevol donuts is een paar pakjes boter, een pak suiker en een snufje zelfhaat. Alleen heb je dan nog geen toppings. Daarvoor zul je toch naar de kern van het kwaad moeten, de El Bulli van cirkelvormige zoetigheid: de Dunkin’ Donuts. De DD, waar de kinderdrugs aanlokkelijk liggen uitgestald in opgepoetste vitrines, in al hun felkleurige toppingheid. De donuts van de DD heten Mr Happy Love, XOXO en Crunchy Love Donut Filled With Nutella en de medewerkers staan te trappelen om zes, of doe eens gek: twaalf, of weet je wat, het is feest, 24 van die dingen in een doos te takelen, met dezelfde tang als waarmee mensen met een taakstraf bierblikjes uit de struiken vissen. DD-vestigingen duiken altijd op op plekken die je aan het wankelen brengen. Gaat het wel de goede kant op met mijn leven? Drukke winkelstraat op zaterdagmiddag? DD. Verdwaald in een verpauperde Amerikaanse provinciestad? DD.

Mij overkwam het op een dinsdag in Hoog Catharijne. Iedereen die weleens op een dinsdag in Hoog Catharijne is geweest, weet hoe ongenadig de twijfel kan toeslaan. Wie ben ik? Waarom ben ik zo? En: wat kan ik doen om dit te veranderen? Je moet iets doen, jezelf een zetje geven, de goeie kant op, of desnoods richting de afgrond, alles beter dan deze status quo. Je ziet een DD. Je denkt aan al die films en series waarin je mensen er gretig in hebt zien happen. Zo ziet geluk eruit. Dus je bestelt een donut. Je eet de donut op, veegt je handen aan je broek af en laat de donut zijn werk doen. Even later leun je kortademig tegen een pui en begrijp je dat dit hoe dan ook niet de juiste weg is.

Voor zover bekend is de donut de enige snack ter wereld waarvan je maar een letter hoeft te vervangen om een expliciete eetwaarschuwing te krijgen. Donut, do-not. Toeval? Lijkt me sterk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden