Column Bert Wagendorp

Als er een Fries burgemeestersgen bestaat, zit het bij de Buma’s in het dna

De gemeenteraad van Leeuwarden beslist donderdag over de nieuwe burgemeester. Er zijn dertien sollicitanten, en een van hen heet, mogen we met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid aannemen, Sybrand van Haersma Buma, de politiek leider van het CDA wiens leidersrol is uitgespeeld. 

Dat proces voltrekt zich volgens geheimzinnige rituelen, waarin geruchten, gefluister, interpretaties en koffiedik zich langzaam maar zeker samenballen tot een feit: hij gaat vertrekken. De leider kan zich daar niet tegen verzetten, ook al zou hij dat willen. Achter zijn rug is het vonnis al voltrokken, de kandidaten voor zijn opvolging staan te dringen, het wordt tijd voor iets anders.

Buma heeft een lange carrière in Den Haag achter de rug, zeventien jaar Tweede Kamerlid, negen jaar fractievoorzitter, zeven jaar partijleider. Daaraan ontbreekt eigenlijk nog maar één ding: een ministerschap. Maar kennelijk heeft Buma het in Den Haag wel gezien, Of zijn partij heeft het in Den Haag wel gezien met hém. Het CDA zoekt een nieuwe koers en daar past Buma niet bij: te rechts, te gele hesjes, te Hongaars hek, te anti-Tesla en -prosecco.

Hoe dan ook, Buma wordt liever burgemeester van Leeuwarden dan minister van Justitie in een volgend kabinet met het CDA. Dat is genetisch zo bepaald. Er is nog geen burgemeestersgen ontdekt, maar als je dat ergens moet zoeken, is het in het dna van de Buma’s. Het is bekend dat Buma’s vader Bernhard tussen 1962 en 1993 burgemeester was van Workum en Sneek, en dat zijn grootvader die rol van 1930 tot en met 1941 vervulde in Stavoren en Wymbritseradiel – het is namelijk een Fries gen.

Maar ook die twee hadden het niet van een vreemde. Bernhardus Jouke Buma (1835-1874) was burgemeester van Hemelumer Oldephaert en Noordwolde en van Utingeradeel, Bernardus Buma (1826-1892) was de baas in Westdongeradeel en Kollummerland en Kruisland, Wiardus Willem Buma (1865-1934) was burgervader in Hennaarderadeel, een andere Wiardus Willem Buma (1868-1927) in Oostdongeradeel. Barend Buma (1896-1955) droeg de ambtsketen in Doniawerstal, Haskerland en Smallingerland.

Er zijn maar weinig gemeenten in Friesland waar ze nog nooit een Buma aan het roer hebben gehad, zelfs in Leeuwarden hadden ze er al eerder eentje: Bernhardus Buma (1770-1838) was er in 1813 maire.

Zodra er in Friesland een burgemeesterspost vrijkomt, slaat de familie-app van de Buma’s op hol en gaan alle alarmbellen af. De lokroep is onweerstaanbaar. O, Fryske grûn! Zou een geëmigreerde Buma momenteel president van de VS zijn, dan hadden ze in Leeuwarden een sollicitatiebrief uit Washington ontvangen.

Wat ook mooi is voor Sybrand Buma, mocht hij worden uitverkoren: hij krijgt in Friesland zijn achternaam terug. Dat ‘Van Haersma’ was in deze anti-elitaire tijden in Den Haag erg onhandig, maar in Friesland kan hij gewoon weer uit de kast. Het is een ouderwetse burgemeestersnaam met een ambtsketting erom.

De enige vraag is of ze in Leeuwarden, een van de weinige steden waar de PvdA zich redelijk weet te handhaven, wel een burgemeester willen die zich de afgelopen jaren heeft laten kennen als een politicus die het populisme bestreed door zijn hoofd ernaar te laten hangen en mee te huilen met de boze witte man. In elk geval wil hij bij de inhuldiging niet worden afgezet in een Tesla en zal er ook geen prosecco worden geschonken. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.