CommentaarArnout Brouwers

Als een maffiabaas reed Loekasjenko naar het paleis voor zijn heimelijke inauguratie

Beeld EPA

Laat de EU in actie komen, de ‘integratie’ van Belarus in Rusland gaat sneller dan Brusselse besluitvorming.

Hij werd naar het presidentiële paleis gereden zoals de wereld ook mocht aanschouwen bij Vladimir Poetin: als een zwaar bewaakte maffiabaas door een vijandig Siciliaans dorp. Door lege straten, met massale bewaking. Met zijn geheime, onaangekondigde inauguratie onderstreepte Aleksandr Loekasjenko nog eens wat men zelfs in het Kremlin beseft: dat hij alleen door ­repressie aan de macht blijft.

Beelden van duistere figuren met knuppels die zich uitleven op vreedzame demonstranten vulden woensdagavond weer de sociale media, die het doorgeefluik zijn van de aanhoudende straatprotesten. Woensdag werden bij protesten meer dan 350 mensen gearresteerd. Tientallen demonstranten raakten gewond.

De presidentsverkiezingen van 9 augustus waren niet alleen volstrekt oneerlijk (de meeste tegenkandidaten werden in de cel gegooid), ook de uitslag is grootschalig vervalst. Bij alle overige blijken van machteloosheid is het daarom goed dat er binnen de EU consensus over bestaat dat Loekasjenko geen legitieme leider is.

Sancties

Sinds de EU anderhalve maand geleden begon na te denken over sancties is er veel veranderd. De Russische president Vladimir Poetin kon zich niet houden aan zijn eigen advies aan het Westen dat er geen ‘buitenlandse bemoeienis’ moest komen. De situatie is dus veranderd. De ‘integratie’ van Belarus met Rusland gaat sneller dan de politieke besluitvorming in Brussel. Dat betekent dat de afkondiging van persoonsgerichte sancties – als de EU überhaupt tot deze symbolische daad in staat blijkt – onvoldoende zal zijn. Hopelijk zal dat besef leidend zijn als de EU-leiders zich volgende week over deze kwestie buigen.

Vanuit historisch perspectief is de EU dat ook aan zijn stand verplicht. De ontwikkelingen in Belarus zijn nauw verweven met de recente Europese geschiedenis. Volgende week vieren we dertig jaar Duitse hereniging. De Belarussische is de laatste in een lange serie democratische volksopstanden die zich de afgelopen dertig jaar voltrokken. Waar elders in Europa soms de zelftwijfel toeslaat, zijn de dappere Belarussen, die ondanks het geweld de straat opgaan, de dragers geworden van het democratische vuur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden