Column Arnon Grunberg

Als dit is wie wij zijn, is het helemaal niet erg als wij worden vervangen door robots

Zero tolerance heet de afgod van onze tijd. In zijn naam worden kinderen opgesloten om ‘een signaal’ af te geven. Onverschilligheid is een groot goed, maar niet als de overheid vijand wordt.

Toine Heijmans schreef dinsdag in de Volkskrant een aangrijpende column over zijn 13-jarige zoon die in de cel belandt omdat hij koekjes en twee drankjes in een supermarkt heeft gestolen. De jongen draagt ‘een gevangenisbroek en hygiënische zwembadsloffen’. Als hij moet plassen wordt hij geëscorteerd.

De agent die de jongen heeft opgesloten zegt dat het ‘een signaal’ is. In het cellencomplex beantwoorden de autoriteiten de vragen van de vader met schouderophalen. ‘Wat me treft is het lethargisch machtsvertoon’, schrijft Toine. ‘De doffe onverschilligheid van het systeem, en van de mensen die het draaiende houden.’

Wat de zoon van Toine overkwam is symptomatisch voor wat er mis is met Nederland, met het Westen in zijn geheel. Regels zijn regels, een signaal is een 13-jarige opsluiten in een cel voor wat gestolen koekjes, zero tolerance heet de nieuwe afgod van het decennium en met een beetje pech die van de eeuw. In naam van die afgod moet het systeem een 13-jarige vermorzelen vanwege wat koekjes.

Een kind in een cel is geen verdronken vluchteling in zee, maar er loopt een rechte lijn van de Middellandse Zee naar het cellencomplex waar de zoon van Toine in zat. Ik heb onverschilligheid altijd verdedigd, als een recht en het begin van tolerantie, maar dergelijke onverschilligheid kan alleen floreren als de staat niet verwordt tot vijand van de burgers. Een overheid die kinderen opsluit is een vijand.

Ik denk aan verhalen over het communisme. Verbitterde bureaucraten die onmenselijke beslissingen nemen omdat ze van hogerhand hebben gehoord dat ze ‘een signaal’ moeten afgeven.

Agent wijst naar politicus, politicus wijst naar kiezer. De kiezer zal wel naar het burgerlijke fatsoen wijzen, waarover Simon Carmiggelt al schreef dat het levensgevaarlijk is.

Als dit is wie wij zijn, treurige bureaucraten, is het helemaal niet erg als wij worden vervangen door robots.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.