De week van de hoofdredacteurPieter Klok

Als de payrollbedrijven staatssteun onheus gebruiken, valt dat alleen de bedrijven zelf te verwijten

Soms zie je nieuws maanden van tevoren aankomen. Toen Wouter Koolmees in maart zijn coronasteunpakket aankondigde, was al duidelijk dat het makkelijk zou zijn hier misbruik van te maken.  

Moeten we dat niet problematiseren, was toen de vraag bij de redactievergadering. Ik vond van niet. In de vorige grote crisis, de kredietcrisis, had ik geleerd dat de overheid op dergelijke momenten de geldkraan wijdopen moet zetten, in dit geval om te voorkomen dat de lockdown uitmondt in een meltdown. Dat er bedrijven en particulieren misbruik zouden maken van de regeling, moesten we maar op de koop toe nemen. Als je dit wilde voorkomen, zouden de regelingen al snel ingewikkeld worden, waardoor een enorme bureaucratie nodig was en de hulpverlening zou worden vertraagd.

Deze week problematiseerden we het alsnog. Verslaggevers Gijs Herderscheê en Marieke de Ruiter hadden weten te achterhalen dat payrollbedrijven ook steun krijgen, terwijl hun omzetderving hoogstwaarschijnlijk niet aan het virus te wijten is. Onheus gebruik, zou je kunnen zeggen, ook al is het volgens de letter van de wet legaal. 

Minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (D66).Beeld Robin Utrecht

Wie valt hier het meest te verwijten? Media, met Kamerleden in hun kielzog, wijzen vaak naar de overheid. Toen in 2012 bleek dat Bulgaren misbruik maakten van de huurtoeslag, werd dit niet zozeer de Bulgaren aangerekend, maar de overheid die dit mogelijk had gemaakt. Het ontaardde in een fanatieke fraudejacht waarvan uiteindelijk vele onschuldige burgers het slachtoffer werden.

Ook nu zou je Koolmees roekeloos gedrag kunnen verwijten, omdat hij nonchalant met belastinggeld is omgesprongen. Dit kan ertoe leiden dat Koolmees zijn ambtenaren de opdracht geeft zulk misbruik koste wat kost te voorkomen. De overheid zal burgers en bedrijven met wantrouwen tegemoet blijven treden, om zeker te weten dat er geen fraude of misbruik wordt gepleegd. En daar willen we nu juist van af. Elke burger heeft het recht dat de overheid hem of haar vertrouwt, het voordeel van de twijfel gunt. 

Dat kan alleen als burgers en ook bedrijven dat vertrouwen niet te vaak beschamen, als ze zich niet laten leiden door pure hebzucht, maar ook door een persoonlijke ethiek. Niet voor niets deed minister Wouter Koolmees bij het aankondigen van het steunpakket een beroep op de morele verantwoordelijkheid. 

Als de payrollbedrijven de staatssteun onheus gebruiken, valt dat vooral of eigenlijk alleen de bedrijven zelf te verwijten. Daarom hebben we dit onderwerp alsnog prominent op de agenda gezet, ook al komt het nieuws wellicht niet als een verrassing. 

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden