ColumnLoes Reijmer

Als de mannen van Veronica Inside het zelf niet zien, bestaat het niet

Nederland staat op een kantelpunt, hoorde je nogal eens de afgelopen weken. Tienduizenden mensen gingen de straat op om te demonstreren tegen racisme, van Amsterdam-Zuidoost tot Leeuwarden. Talkshowtafels verschoten van kleur, eindelijk, na jarenlang, avond aan avond, Jan Mulder in drievoud te hebben voorgeschoteld. Voor het eerst was minder dan de helft van de deelnemers van het EenVandaag Opiniepanel voor het behoud van Zwarte Piet.

Je zou het bíjna dapper kunnen noemen dat in een televisiestudio, op een zender die bijna niemand weet te vinden, tussen herhalingen van Hart van Nederland en Big Bang Theory, drie mannen zitten die ontzagwekkend prat gaan op hun eigen onnozelheid. De vraag is voor hoe lang nog, nu een aantal adverteerders niet meer met Veronica Inside geassocieerd wil wordenUiteindelijk rest wellicht de Jensen-route, waarbij Johan Derksen de natie voortaan via YouTube kan toespreken, grote microfoon voor de snor, wapperende vlaggen in beeld en merchandise met teksten als ‘We slaan helemaal door in dit land’.

‘Weten we zeker dat het niet Akwasi is?’, zei Derksen maandag bij de foto van een man verkleed als Zwarte Piet. De verontwaardiging richt zich vooral op dat fragment – niet zo gek na twee weken (en vele jaren) waarin mensen met een donkere huidskleur keer op keer moesten uitleggen dat het pijn deed toen ze als kind werden uitgescholden voor Zwarte Piet. ‘Jij hoeft niet geschminkt te worden, want je bent al kankerzwart’, hoorde Akwasi ooit van een meester op school, vertelde hij in talkshow Beau. Derksen moet die uitzending gezien hebben, want op basis daarvan had hij geconcludeerd dat de rapper ‘echt een lul’ is. Wat dit alles van hemzelf maakt, laat ik even aan u.

Stiekem was de rest van de VI-uitzending veelzeggender. Omdat zo perfect werd geïllustreerd waar deze omwenteling om draait. Nederland heeft zich lang vrij gewaand van racisme. Lopen hier mannen met witte puntmutsen over straat? Nou dan. ‘Iedereen met innerlijk fatsoen is tegen racisme’, zei Derksen maandag plechtig.

Toch ondervinden mensen hinder van hun huidskleur bij het zoeken naar een baan, bij het vinden van een huis, krijgen hun kinderen een lager schooladvies. Ze worden met argwaan bekeken tijdens het winkelen, aan de deur geweigerd bij het uitgaan, vaker aangesproken door de politie en etnisch geprofileerd door de Belastingdienst. Dit was allemaal allang bekend, maar de afgelopen weken werden de feiten ingekleurd door ervaringen, persoonlijke verhalen die trouwens ook al jaren werden verteld, maar nu eindelijk ook eens gehóórd leken te worden.

Behalve in de studio van VI dus.

‘Als ik dat allemaal moet geloven, dan hebben ze in hun leven veel pijn gehad’, zei Derksen over de uitzending van Beau waarin de organisatoren van de antiracismedemonstraties te gast waren. ‘Ik kan me dat nauwelijks voorstellen.’

‘Als wij echt in het land leven dat zij schetsen, hadden wij hier niet meer gewoond’, zei René van der Gijp. ‘Dan was ik naar Parijs of Barcelona verhuisd.’

‘Ik herkende het niet’, zei Derksen. ‘Nogmaals, ik kan me er niets bij voorstellen. Homo’s hoor je ook altijd ontzettend klagen, maar ik heb nog nooit meegemaakt dat een homo op straat werd uitgescholden.’

De alomtegenwoordigheid van het woordje ‘ik’ was opvallend. Het bestond allemaal niet omdat de VI-mannen, driemaal de norm, er zelf maar weinig van merkten. De obsessie met het eigen perspectief was nog onthullender dan de racistische ‘grap’ van Derksen. Buiten was de wereld aan het veranderen, maar in de studio van VI lukte het nog altijd niet om verder te kijken dan de eigen snor. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden