Opinie

Als competente rebel zeg ik NEE tegen Bussemaker

Leenstelsel Bussemaker heeft een onderwijsklimaat gecreëerd waarin 'competente rebellen'nooit kunnen gedijen.

Minister Bussemaker ontmoet internationale studenten in Leeuwarden. Beeld Raymond Rutting

Jet Bussemaker ging maandag 6 oktober naar Stenden University in Leeuwarden, op zoek naar competente rebellen.

De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap nodigde de studenten en docenten uit om mee te denken over de vraag: 'Waar geven we het geld aan uit dat straks vrijkomt als studenten geen studiebeurs meer krijgen, maar moeten lenen?' Studentenbonden ISO en LSVb mochten een voorzet doen, maar zetten hun rebelse bloemetjes niet buiten. 'De studenten zijn officieel tegen', aldus Ellen Schepens (LSVb).

Bussemaker betoogde dat 'náást het vergaren van kennis en het ontwikkelen van vaardigheden, náást het kunnen invoegen in de arbeidsmarkt en in de sociale orde van onze samenleving, náást je aanpassen aan de eisen van de tijd, onderwijs óók altijd een bijdrage moet leveren aan de ontwikkeling van jongeren tot creatieve dwarsdenkers en constructieve nee-zeggers'. Dus behalve dat je als student moet studeren, je sociale leven op orde dient te houden, goed voor je gezondheid en het milieu moet zorgen (want, 'eisen van de tijd' ), je je ook nog moet ontwikkelen tot een ruimer denkende student, die statements van hogerop niet altijd voor lief neemt.

En dat terwijl je lening hoger en hoger wordt, je moeite hebt met het betalen van je huur, omdat je niet nog meer wilt lenen (constructief neezeggen tegen je huurbaas is helaas niet echt een optie).

Meer lenen lijkt immers onverantwoord, omdat er op de steeds flexibeler arbeidsmarkt geen garantie meer is op een goed inkomen of een vast inkomen (hulde aan de freelancers), wanneer je eenmaal een diploma in je zak hebt.

Volgens Bussemaker zijn de competente rebellen een voorwaarde voor vooruitgang. Ik zeg dat de competente rebellen in het door haar gecreëerde onderwijsklimaat een strijd moeten leveren die men niet zou moeten vragen van de nieuwe generatie. Het hoofd moet ruimte hebben om te twijfelen aan wat het verteld wordt door een gezaghebbend persoon. Anders is het behoorlijk lastig om je te ontwikkelen tot een dwarsdenker. Met meer chronische zorgen over geld en de toekomst zullen de steeds vaker voorkomende burn-outs op steeds jongere leeftijd in ieder geval niet afnemen.

Bussemaker twijfelt ook aan extra flexibiliteit in het hoger onderwijs. Als competente rebel ga ik nu nee zeggen. NEE! Wanneer je student bent, zou je je moeten kunnen ontplooien in de richting die je wilt. Zó creëer je creatieve dwarsdenkers. Creativiteit ontstaat bij inspiratie, inspiratie vind je in de dingen die je mateloos interessant vindt. En soms moet je daarvoor buiten je eigen studie je heil zoeken, wat flexibiliteit van het hoger onderwijs vraagt. Bussemaker wil dat studenten zich onderscheiden. Maar hoe wil je dat doen, als je iedereen in het keurslijfje van een 3- of 4-jarige opleiding propt?

Nee Bussemaker, ik zeg nee. Nee tegen je leenstelsel. Nee tegen je twijfels over flexibiliteit. Nee tegen je mooie in een idealistisch jasje verpakte woorden, hoewel ook ik van binnen warm word bij het beeld dat je schetst in je visie.

De vraag zou niet moeten zijn 'waaraan we het geld uitgeven als de studenten geen studiebeurs meer krijgen, maar lenen'. De vraag zou moeten zijn: hoe kunnen we ervoor zorgen dat we een onderwijsklimaat creëren, waarin studenten zich kunnen ontwikkelen tot competente rebellen?

Tot dan is er op 14 november een landelijke demonstratie tegen het leenstelsel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden