LezersbrievenMaandag 18 mei

‘Als antropoloog beleef ik gouden tijden’

De lezersbrieven van maandag 18 mei.

Een bruiloft op aangepaste wijze in Den Bosch. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Brief van de dag

Ik houd van het anderhalvemeterprotocol. Ik heb het niet op mensen die ongevraagd mijn persoonlijke ruimte binnendringen, hoewel ikzelf ook weleens in de fout schiet. Ik hoop dat het nieuwe protocol bij mij en anderen tot blijvend respect voor persoonlijke ruimte zal leiden.

Aan de andere kant, is het niet nadelig dat we het een tijdje zonder liefdevolle aanraking moeten stellen? Dat is maar ten dele aan de orde. In eigen kleine kring kun je zoveel aanraken als je wilt. Singles kunnen een of twee anderen uitzoeken voor aanrakingen. De beperking geldt alleen voor omgang met een groter aantal mensen buiten je eigen kleine kring.

In samenlevingen waar het sociale leven zich vooral buiten afspeelt en fysiek contact veel gebruikelijker is, valt wennen aan het nieuwe protocol zwaar. In Nederland is het afstand houden minder vreemd en hebben we minder reden tot klagen.

Overigens is de mate van afstand houden in Nederland behoorlijk aan verandering onderhevig. Schilderijen van Jan Steen uit de 17de eeuw laten zien hoe rijk het leven aan lijfelijk contact was.

Maar juist in de 17de eeuw werd de neiging meer afstand te houden groter, toen de opkomende burgerij het distantiërende gedrag van de aristocratie ging imiteren.

Daar kwam in de jaren zestig een reactie op, onder het motto ‘alles moet kunnen’. Boy oh boy, wat een geweldige storm van bevrijding. Ik blies de storm van ganser harte verder aan. Maar wat is er daarna allemaal misgegaan?

Het besef van de nadelen leidde tot de retrocultuur van ‘het nieuwe nette’. Kinderen van ouders die het huwelijk overboord gooiden, wilden een officiële bruiloft met bruid in het wit en taart van vier verdiepingen. Als volgende reactie kwam het in ere herstellen van goede gewoonten uit de jarenzestigcultuur: yoga, meditatie, mindfulness, het vrije dansen en het omhelzen: ‘de nieuwe liefde’.

En verdorie, net nu we dat een beetje op gang beginnen te krijgen, komt dat coronagedoe en mag het weer niet van de regering. Dan is de verleiding groot om gezondheidsrisico’s op de koop toe te nemen en de trend van de nieuwe liefde door te zetten.

Trends, ongeacht de risico’s, hebben een formidabele kracht en zijn een fascinerend object van studie. Als antropoloog beleef ik gouden tijden.

Peter van der Werff, Bennebroek

Alleraardigst

Alleraardigste jongens noemt Jan Terlouw de Duitse soldaten die hij sprak als kind tijdens de bezetting. Je hoort het vaak. Toch waren het diezelfde jongens die meehielpen met de vernietiging van onze joodse landgenoten, verzetsmensen fusilleerden en Europa tot een slachthuis maakten. We kennen de verhalen dat de kampcommandant thuis een aardige man was die erg lief was voor zijn hond.

De laatste tijd wordt, als over de oorlog wordt gesproken, de term nazi’s gebruikt alsof het een buitenaardse macht was. Maar het waren alleraardigste mannen en vrouwen die de gruwel mogelijk maakten. Alleraardigst zolang je maar geen gele ster droeg of ‘Untermensch’ was. We zijn zelf de grootste bedreiging van de menselijkheid. In ons schuilt de bodem waar het zaad van de haat snel wortel schiet. De aardige buurman kan, als de politieke wind draait, de man zijn die jouw kinderen oppakt. Als de de laarzen - links of rechts - eenmaal weer in de straten marcheren, zal het de meesten van ons aan moed ontbreken om te handelen. Zorg dus dat die laarzen niet meer zullen klinken.

Spencer Paul, Bussum

Drive-in disco

Briljant bedacht, zo’n drive-in disco. Driehonderd mensen staan in Duitsland op de parkeerplaats van een grote club bij elkaar om met dj, confettikanonnen en housemuziek lekker te feesten vanuit de eigen auto. Alleen benieuwd wie er na afloop terugrijdt.

Chris Heijmans, Vuren

Offers werknemers

Interessant hoe mensen met verschillende expertises reageren op de vraag of bedrijven die steun ontvangen van de overheid, werknemers mogen ontslaan. De econoom en hoogleraar arbeidsrecht die aan het woord komen, vinden dat het geoorloofd kan zijn. Want als er geen werk is, houdt het op. De psycholoog vindt communiceren belangrijk. Maar praatjes vullen geen gaatjes. Wie in de horeca of reisbranche werkt, kan veel praten en zoeken naar alternatieven, maar als er geen klanten komen, houdt het op. Is deze psycholoog zo wereldvreemd dat ze met haar hamer op zoek gaat naar spijkers, zelfs als die er niet zijn?

Jurgen Geerlings, Suzhou (China)

Boa

Bij het uitdelen van coronaboetes is de boa een opsporingsambtenaar, officier van justitie en rechter tegelijk. Maar ze zijn minder hoog opgeleid en qua inzet goedkoper dan politieagenten. Ze zijn in het leven geroepen om de politie te ondersteunen omdat het tekort aan politieagenten steeds nijpender wordt. Deze boa’s worden steeds meer belast en krijgen soms zelfs te maken met geweld. Als reactie vragen ze om bewapening met pepperspray. Is de overheid doorgeschoten met de inzet van deze bijzondere opsporingsambtenaren?

Coronaboetes moeten aan de rechter worden voorgelegd. Die moet vragen beantwoorden als: staat de hoogte van de boete in verhouding tot de overtreding en past hier een aantekening op het strafblad bij? Dat oordeel hoort niet op het bordje van juridisch nauwelijks onderlegde handhavers.

Rudolf Kleijn, Rijnsaterwoude

Blauwe trots

Jaren is er aan de Luchtvaartnota van minister van Infrastructuur Cora van Nieuwenhuizen gewerkt. De plannen van Cora zijn ingehaald door de coronatijd. Lelystad open en 800.000 vluchten in 2050? Kijk om je heen, blauwe luchten in plaats van ‘blauwe trots’. Wat een weelde.

Hans Nagetaal, Bussum

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden