Opinie

Alleen wij bepalen de ethiek van technologie

Er is voor het eerst een baby geboren met dna van drie ouders (Ten eerste, 28 september). Hoe gaan we daarmee om? We leven in een tijd van geloof in technologie. De populairste beroepskeuze is de tech-start-up. Het bedrijfsleven omarmt massaal big data en sociale media. De invloedrijkste mensen komen uit Silicon Valley. En de recente golf aan technologie heeft ons veel gemak en plezier gebracht.

Verpleegkundige John Zhang houdt de pasgeboren baby vast.Beeld New Scientist

Maar er dreigt ook een gevaar. In de wervelstorm van techniek lijken we de menselijke maat soms kwijt te raken. Van de tientallen tracking cookies op je telefoon, de massale hacks, de overlast van Airbnb tot de opkomst van burn-outs, we lijken geen grip op ons technologiegebruik te krijgen.

Dat komt omdat we vergeten zijn dat technologie op zichzelf niets betekent. Alleen ons gebruik bepaalt of het 'goed' of 'slecht' is. Ondanks de voorschrijdende technologie bepalen wij nog altijd zelf wat wenselijk is. Zo is het ons gelukt de privacykiller Google Glass tegen te houden. Maar dit soort kritische momenten is zeldzaam. Wij willen zo graag geloven dat artificiële intelligentie straks slimmer is dan wijzelf, dat we vergeten dat het een geloof is en geen feit.

Een andere stelling is dat we de komende jaren de helft van onze banen verliezen. Dat werk wordt straks gedaan door drones en robots. Maar aan het emotionele aspect van zo'n ontwikkeling wordt volledig voorbijgegaan. Ook al zou het technisch kunnen, je wilt toch niet in de kroeg worden bediend door een robot? Bovendien kan er een wetenschappelijk feit tegenover worden gezet: 80-90 procent van onze beslissingen wordt genomen op basis van emotie, aldus Nobelprijswinnaar Daniel Kahneman. Dat wijst erop dat menselijk contact het allerbelangrijkste is in ons werk, waardoor het schrappen van de helft van onze banen ineens wat vergezocht lijkt.

Ons begrip van technologie is sterk veranderd. We kunnen alles op alles aansluiten. Naast de traditionele 'metalen' techniek, maken we nu ook connectie met chemische en biologische zaken. Dat noem ik de opkomst van het buitenweb, the Outerweb. Het buitenweb communiceert straks ook met zaken op en in het dierlijke en menselijke lichaam. Er bestaan al op afstand bestuurbare kakkerlakken. En er zijn al gevallen van digitale telepathie, waarbij we de motoriek van andere mensen kunnen sturen.

Dit brengt ons weer op dna-manipulatie. Ook dit nieuwe technologische veld zal snel een grote rol spelen. We kunnen nu immers sleutelen aan ons eigen lichaam. Dat is zowel fantastisch als angstaanjagend. In het geval van deze eerste baby, die werd gemanipuleerd om een vreselijke erfelijke ziekte tegen te gaan, zou je kunnen zeggen: de belofte is fantastisch. Maar wat gebeurt er met een baby als we straks het agressie-gen weghalen?

Zet dus een keer die roze bril af. Technologie is emotieloos. Alleen onze eigen emoties kunnen ons de goede of verkeerde richting opsturen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden