Commentaar Gele hesjesprotest

Alleen een nieuw sociaal pact kan Macron redden

Macron moet afdalen van zijn Olympus om te laten zien dat hij niet ‘de president van de rijken’ is.

De gele hesjesbeweging richten zich direct op de Franse premier: ‘Macron, verrader, de mensen hebben honger!’ Beeld AFP

Sinds mei ’68 heeft Frankrijk niet meer zo’n geweld gezien als afgelopen zaterdag in Parijs. De vernielingen en brandstichtingen moeten met kracht worden veroordeeld, maar leggen de vinger op een zere plek: president Macron is er niet in geslaagd de Fransen te overtuigen van nut en noodzaak van zijn hervormingsagenda. De gebeurtenissen in Parijs moeten ook een waarschuwing zijn voor andere politieke leiders. In alle westerse landen bestaat een sociale kloof, die grofweg loopt tussen hoger- en lageropgeleiden, tussen steden en periferie. Als politieke en financiële elites geen urgentie toekennen aan het dichten van deze kloof, dreigt verdere fragmentatie en uiteindelijk geweld.

Van meet af aan was het de zwakke plek van Emmanuel Macron: zou deze technocraat die de taal van de start-up en de zakenbank spreekt ook de gewone Fransman kunnen overtuigen? Aanvankelijk leek hij zijn agenda te kunnen doordrukken door zijn politieke rivalen te verslaan en de vakbonden te overwinnen.

Het is van een sublieme ironie dat hij nu in het nauw wordt gebracht door een beweging die zich buiten alle partijen en vakbonden heeft ontwikkeld, zoals hij zelf de bestaande structuren passeerde om de macht te grijpen. Vooralsnog vormen de ‘gele hesjes’ een formidabele, ongrijpbare tegenstander. Ze hebben geen duidelijke leiders, hun eisen zijn radicaal, soms utopisch, vaak onderling tegenstrijdig.

Hoeveel begrip men ook kan hebben voor de onvrede van burgers uit de achterblijvende delen van Frankrijk, veel van hun eisen komen neer op een bestendiging van het beleid dat Frankrijk de afgelopen jaren slechts stagnatie heeft gebracht: hoge staatsuitgaven die leiden tot een navenant hoge belasting- en premiedruk en/of grote tekorten. Als Macron onverkort toegeeft, blijft Frankrijk doormodderen zoals het de afgelopen twintig jaar heeft gedaan.

Niettemin zal de president iets moeten doen. Bovenal moet hij afdalen van zijn Olympus om te laten zien dat hij niet ‘de president van de rijken is’ waarvoor de gele hesjes hem houden. Hij zal de gewone Fransman tegemoet moeten komen en de rekening daarvoor bij meer vermogende burgers moeten neerleggen. Alleen een nieuw sociaal pact kan zijn presidentschap redden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.