Column

Alle Polen werken in de bouw

 

Er gebeurde iets interessants tijdens de persconferentie over vlucht 4U9525. Een journalist vroeg naar de etnische achtergrond van copiloot Andreas Lubitz, en de officier van justitie zei streng: 'Dat weet ik niet, maar hij had de Duitse nationaliteit en stond niet aangemerkt als terrorist, als u dat soms bedoelt.' Zowel de vraag als het antwoord zijn tekenend voor de krampachtige onzekerheid die altijd heerst na een grote ramp of aanslag: was het een moslim?

In dit geval dus niet, maar het is best begrijpelijk dat die journalist het even checkte. Het komt namelijk niet zo vaak voor dat een piloot zijn vliegtuig met 150 inzittenden expres tegen een bergwand vliegt en de ervaring leert nu eenmaal dat grote zelfmoordaanslagen relatief vaak iets met de islam te maken hebben.

Toch had deze journalist blijkbaar het gevoel dat hij er niet direct naar kon vragen en klonk het antwoord van de officier van justitie enigszins verwijtend, alsof hij de vragensteller ergens op betrapte. Het lijkt vrij algemeen aanvaard dat het beter, netter, verstandiger is om bij een aanslag niet meteen over de islam te beginnen. Waar komt dat gevoel vandaan? Je kunt natuurlijk bezwaar hebben tegen speculeren in het algemeen, maar waarom zou het, als je toch speculeert, beter zijn om bijvoorbeeld eerst een psychose als oorzaak te overwegen?

Misschien heeft het met een zekere vrees voor racisme te maken, die wel vaker naar boven komt als het over de islam gaat. De meeste moslims zijn immers heel aardig en iedereen weet dat je ze niet over één kam moet scheren. Het punt is alleen: dat gebeurt hier helemaal niet. Dat die journalist meteen aan de islam denkt, geeft weliswaar blijk van een vooroordeel over terroristen - terecht, statistisch gezien - maar dat is iets anders dan een vooroordeel over moslims.

Dat klinkt ingewikkeld, maar instinctief voelt iedereen het volgens mij aan: bij een aannemer informeren of hij toevallig Polen in dienst heeft, is iets heel anders dan aan een willekeurige Pool vragen of hij een vloertje wil komen leggen. De Franse officier van justitie, en de vele anderen die denken dat je moslims moet beschermen door het verband tussen terreur en islam niet te vaak te benoemen, geloven blijkbaar dat de meeste mensen dat onderscheid niet kunnen maken. Maar dat kunnen ze best.

Toch?

'Nederlandse asielbeleid uitnodigend voor terroristen', lees ik op Nu.nl. Geïnspireerd door het VVD-plan om de grenzen te sluiten voor asielzoekers van buiten Europa, heeft Ipsos het volk gepeild, en wat blijkt? Ruim de helft van de mensen meent serieus dat het huidige asielbeleid ervoor zorgt dat 'terroristen te makkelijk hun weg vinden naar Nederland'. De meeste Nederlanders, zo blijkt uit dit onderzoek, vinden het dus logisch om een strenger asielbeleid te voeren omdat asielzoekers misschien wel terroristen zijn.

Opeens snap ik die officier van justitie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.