ColumnMarcia Luijten

Ali B trekt iedereen naar zich toe, zelfs oma

Marcia LuijtenBeeld volkskrant

Ik heb dus een zwak voor Ali B. Zonder Ali geen Voice. Ali kan met iedereen. Willeke Alberti, mannen van de mocromaffia en alles ertussenin vinden een vriend in Ali B. Vooruit, hij moet niet in talkshows leuteren over dingen waar hij geen verstand van heeft, virussen bijvoorbeeld, want dan luistert ­niemand meer wanneer hij iets vindt van muziek, jeugdcultuur, het samenleven van kleuren en de hoognodige opstand tegen discriminatie en racisme.

Afgelopen vrijdag zat Ali na The Voice Kids-finale bij Beau. Het gesprek ging over de demonstraties ­tegen racisme toen Ali opperde: ‘Wat ik echt interessant zou vinden, is in Nederland een campagne waarin donkere mensen naar voren stappen die zeggen: ‘Blijf van onze ­moslims af’, en dat de moslims naar voren stappen en zeggen: ‘Blijf van onze homo’s af’, en dat de homo’s zeggen: ‘Blijf van onze Joden af’, en dat de Joden zeggen: ‘…’ Het is pas interessant als mensen opkomen voor iemand anders dan uit hun ­eigen groep. Opkomen voor je eigen groep is het makkelijkste wat er is.’

Wat Ali voorstelt, gebeurt zelden. De huidige burgemeester van ­Arnhem, Ahmed Marcouch, was stadsdeelvoorzitter van Slotervaart toen hij in 2014 vooropging in de Gay Pride, op de eerste Marokkanenboot in de geschiedenis van de Canal Parade. Hij incasseerde beledigingen en deed aangifte van bedreiging, omdat de moslim Marcouch het opnam voor homo’s. Arnon Grunberg kwam erbij in de buurt toen hij in zijn 4-meilezing zei: ‘Als ze het over Marokkanen hebben, dan hebben ze het over mij.’

De dagelijkse realiteit is dat ­muren hoger worden. Afgelopen vrijdag sprak Simone Weimans op Radio 1 in Het Oog over racisme met de zwarte rapper Willie Wartaal van De Jeugd van Tegenwoordig.

Hij: ‘Wat ik wel heb, is dat ik denk: ik vind het heel tof om jou te ontmoeten, maar waarom zit ik niet hier met een wit persoon?’

Weimans: ‘Nou, ik presenteer op vrijdag. Het is vandaag vrijdag.’

Wat als Wartaal tegenover een witte journalist zat die racisme op activistische toon had aangekaart? Grote kans dat de interviewer was uitgemaakt voor helper whitey – een witte die zich bemoeit met een zaak die zwarten aangaat. Het gebeurde Arjen Lubach toen hij zich uitsprak tegen Zwarte Piet. Basisschoolleerkracht Arzu Aslan op Twitter: ‘Heeft any zwarte activist ooit zo veel lof gekregen voor het openen van onze ogen over de racistische cultuur?’

Nadat ik zes jaar als correspondent in Rwanda en Oeganda had ­gewerkt, bleek in Nederland de sfeer veranderd. Zodra ik iets zei over een Afrikaans land, werd me op Twitter toegebeten dat ik, wit, me moest onthouden van een mening.

De emancipatie van minderheden lijkt zich te voltrekken in het sektarisch isolement van de eigen groep. Waar het verschil zou moeten verdampen, worden stammen op­getrokken. Daar broeit een loop­gravenstrijd van wij tegen zij. Slachtofferschap wordt gehouden voor emancipatie.

Agressief identiteitsdenken schept een tribalisme waarin zwarten of moslims die hun best doen, wordt verweten ‘wit’ te willen zijn. In zijn historische speech op de Democratische Nationale Conventie in 2004 zei kandidaat-senator Barack Obama: ‘We moeten af van de laster dat een zwarte jongere met een boek zich wit gedraagt (‘is acting white’). Precies dat is aan de hand op sommige Amsterdamse scholen. Wie wil leren heet ‘wit’ en wordt beschimpt. Die is ‘verkaast’. Jongens met witte ouders hebben het er zwaar.

Dit radicaliseren is niet onschuldig. Wie zich diep ingraaft in een schuttersputje, kan er moeilijk uit. Er blijft geen veilig midden over, neutrale grond voor de gemene deler van Nederlanders in alle soorten. Een stap richting het midden en je bent voor de eigen groep een verrader.

Daarom dat deze demonstraties tegen racisme, alle kleuren dooreen, hoopvol zijn; daarom Ali B, die spot met iedereen. Er is geen Ander, Ali B haalt iedereen naar zich toe. Hij trekt een zilvergrijs omaatje het podium op. Gaat met zijn billen naar achter als een vrouw in schuurstand. Oma danst mee, mijn hart juicht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden