Commentaar

Algerije staat op een gevaarlijk kruispunt

Vreedzame betogers hebben een zege geboekt op het regime van Bouteflika, maar de toekomst is ongewis.

Demonstranten protesteren tegen het regime van Bouteflika, 12 maart 2019. Beeld EPA

De tragedie van versteende regimes als dat van Abdelaziz Bouteflika is niet alleen dat ze onmachtig zijn hun bevolking enig toekomstperspectief te bieden, maar ook dat hun eindeloze behoudzucht grote risico’s creëert voor het moment waarop hun macht toch instort – of dreigt in te storten.

Het heeft consequenties als een bewind jarenlang bezig is alle maatschappelijk en politiek relevante instellingen gelijk te schakelen – om maar te zwijgen van ‘de oppositie’. Dan zijn er immers geen natuurlijke alternatieven en dreigt een gewelddadige ontknoping, die al dan niet een overgang betekent naar nieuwe verhoudingen.

Op dat gevaarlijke kruispunt lijkt Algerije te staan nu, onder druk van aanhoudende burgerprotesten, de zieke, 82-jarige president verkiezingen voor onbepaalde tijd heeft uitgesteld met de aankondiging dat hij niet langer streeft naar een vijfde presidentstermijn.

Maar eerst het goede nieuws: de vreedzame burgerprotesten in Algerije, die vooralsnog mensen uit alle lagen van de samenleving verenigen, lijken niet alleen de autoriteiten verrast te hebben, maar ook de bevolking zelf.

De protesten vertegenwoordigen ‘een hervonden trots en een stem die de wereld heeft verrast’, aldus de Algerijnse schrijver Kamel Daoud. Het referentiekader voor de jongere demonstranten is niet zozeer de bloedige geschiedenis van de burgeroorlog die in de jaren negentig woedde en 200 duizend Algerijnen doodde, maar de vrijheid van sociale media. Daoud: ‘Het internet gaf de Algerijnen vrijheid van meningsuiting en het regime besefte dit te laat. Algerijnen zijn erachter gekomen dat ze niet alleen een Facebookpagina kunnen hebben, maar ook een land.’

De vaststelling dat Bouteflika’s houdbaarheidsdatum gepasseerd is, vergt weinig denkwerk. Zijn laatste openbare toespraak dateert van 2012, een jaar voordat een verlammend hartinfarct hem trof. Gogol, schrijver van Dode Zielen, zou er wel raad mee weten. Maar dan?

Bouteflika’s stap is niet genoeg. ‘Ali Baba is weg, nu de veertig rovers nog’ zingt men op straat. Het is echter een grote open vraag wie zo’n overgang vreedzaam kan laten verlopen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.