Al sinds zijn jeugd tekent Siemen Dijkstra het Dwingelderveld, hij heeft alles zien veranderen

Aflevering 147: veel van wat beeldend kunstenaar Siemen Dijkstra vastlegde, verdween later. Hij besloot de transitie van het Dwingelderveld vast te leggen op aquarellen.

De tijd is soms een heelmeester, zegt Siemen Dijkstra, met wie ik bij het Koelevaartsveen sta, aan de noordkant van het Dwingelderveld. Dijkstra is beeldend kunstenaar, hij groeide op in Pesse, maakte als jongetje al zijn eerste tekeningen op de heide, aan de oostkant, op Kraloo. Later, toen hij als student in de weekeinden de was kwam brengen bij zijn ouders, ging hij nog op vrijdagavond de heide op om te tekenen. Aanvankelijk met een jointje erbij, later kon het ook zonder, de natuur was mooi genoeg. Hij geloofde, als romanticus, in 'de kracht van de plek', vaak zat hij op de Benderse bult.

'Archivaris van verloren landschappen'

Toen werd het Dwingelderveld Nationaal Park, er kwam geld voor 'natuurontwikkeling', de Benderse bult werd prompt afgegraven. Weg plek. Dijkstra's geloof in de 'natuurjongens' liep een flinke deuk op. Hij besloot de transitie van het Dwingelderveld vast te leggen op aquarellen. Hij was toch al 'archivaris van verloren landschappen', veel van wat hij vastlegde, met kleurenhoutsneden, tekeningen en aquarellen, verdween later. Want mensen zijn boeren, ook 'de natuurjongens', we willen kappen, zagen, maaien, vormgeven, opruimen. Dijkstra zag de bulldozers komen, de rupsbanden die de bosbodems vernielden, de grootschalige kaalkap van productiebos.

Aquarel-gouache van Kibbelhoek door Siemen Dijkstra. Beeld Sijtze Veldema

Tijd als heelmeester

Toch gebeurde er iets vreemds in de loop van het project: Dijkstra werd milder. En nu de meeste machines weg zijn, moet hij toegeven dat het Dwingelderveld er op vooruit is gegaan. Het gebied was toen het werk begon verdroogd en verzuurd. Ook die ooit aangeplante donkere 'Oost-Duitse' productiebossen, waaraan hij gehecht was geraakt, verdroogden de bodem. De vennetjes zijn nu weer zichtbaar, het gebied is opener en natter, er bloeien weer klokjesgentiaan en zonnedauw, en dopheide, we zien jeneverbessen aan de overkant van het Koelevaartsveen, de vennetjes trekken vogels.

De tijd als heelmeester. Je vergeet het plaatje dat er was, zegt Dijkstra, went aan het nieuwe. Toch blijft het wringen. 'Het gemak waarmee landschap waarmee mensen opgroeien op de schop gaat. En het gemak waarmee bestaande natuur wordt opgeruimd. Ik hou mijn hart vast voor de volgende trend, die voorschrijft dat het weer helemaal anders moet.'

Caspar Janssen loopt een jaar lang door Nederland en brengt al doende het landschap in kaart, en daarmee de planten, dieren, mensen en kwesties van het Nederlandse land.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden