Column Daniela Hooghiemstra

Al die koninklijke crashes laten zien: een koning kent alleen eenrichtingsverkeer

Beeld de

De botsing, vorige maand, van de Britse prins Philip tegen een op een voorrangsweg passerende Kia, is er een in een lange reeks van koninklijke crashes.

In 1935 kwam de Belgische koningin Astrid om het leven, toen ze in Zwitserland tegen een perenboom botste.

In 1937 reed de Nederlandse prins Bernhard zijn groene Ford V total loss tegen een zandauto.

In 1982 vloog prinses Gracia van Monaco uit de bocht in haar Rover aan de Côte d’ Azur.

Een jaar later hadden Pieter van Vollenhoven en prinses Margriet een auto-ongeluk in Oostenrijk, waarbij een 20-jarige Duitser omkwam.

Willem-Alexander belandde in 1995 met zijn toenmalige vriendin, Emily Bremers, op de Duitse snelweg in de vangrail.

Drie jaar later werd de moeder van de ex-vrouw van prins Andrew, Susan Barrantes, in Argentinië onthoofd toen zij in botsing kwam met een bestelwagen.

In 2001 ramde Máxima bij het verlaten van de uitrit van Huis ten Bosch de auto van een passerende vleeshandelaar.

In 2000 raakte prins Willem van Luxemburg in coma na een auto-ongeluk op de snelweg in Noord-Frankrijk en in hetzelfde jaar ontsnapte de kleindochter van de Engelse koningin, Beatrice van York, aan de dood tijdens een botsing met een touringcar. Haar nichtje, Zara Philips, raakte in 2010 van de weg met haar Landrover en de Zweedse koning, Carl Gustaaf, botste in 2014 bij Stockholm met zijn Mercedes tegen een Lexus aan.

Aangezien de kans op een verkeersongeval normaal gesproken niet zo groot is, valt die koninklijke score op. Het rijden in dure, snelle auto’s speelt mogelijk een rol, maar vooral wreekt zich volgens mij iets anders: de onverenigbaarheid tussen koninklijk- en modern verkeer.

Waar modern verkeer uitgaat van meerdere richtingen, kent de koning er maar één. Geen systeem heeft het gelijkheidsprincipe in de afgelopen eeuw in Europa zo radicaal verwezenlijkt als het verkeer, en geen persoon heeft het zo getart als de koning.

Het moderne (maatschappelijke) verkeer is gebaseerd op wederkerigheid. Wie vindt dat een ander iets niet mag doen, doet het zelf ook niet. Maar voor de koning geldt: als anderen iets niet mogen, mag hij het wel. Als enige doet hij met de werking van wederkerigheid daarom weinig ervaring op. Het eenrichtingsverkeer dat zijn bestaan met zich meebrengt, strekt zich uit over zijn hele familie en de nieuwkomers daarin maken het zich doorgaans snel eigen.

Het vroegere koningschap kende meer wederkerigheid dan het huidige. In ruil voor geld en aanzien bood de koning bescherming. Tegenwoordig is wat de koning biedt, nog slechts een symbool. Omdat men dat graag in stand houdt, worden kosten noch moeite gespaard om hem zo min mogelijk met de norm van wederkerigheid te confronteren .

Toch krijgt hij er soms mee te maken. Als hij een auto bestuurt, bijvoorbeeld. Dan doemen ineens de anderen op. Steeds meer zijn het er geworden. Ze komen uit alle richtingen, zonder aankondiging en in de gekste autootjes. Staand op rechten. Soms maken ze ook nog fouten, waar snel op gereageerd moet worden.

Manoeuvreren in die gelijkheidsjungle kan van bewoners van het koninklijke universum eigenlijk niet gevraagd worden. Net zo min als je van hen kunt verwachten dat ze na een fout excuses maken.

Tot aan zijn dood hield prins Bernhard vol dat de bestuurder van de zandwagen gedronken had, terwijl daarvoor geen aanwijzing was. Wel werd bewezen dat de prins 160 reed toen hij de wagen raakte. Máxima die geen voorrang verleende, moest door de rechter tot het betalen van een schadevergoeding gedwongen worden. Prins Philip wilde de vrouw in de Kia, die doordat hij zomaar de weg opreed een gebroken arm opliep, een hart onder de riem steken. Via de politie liet hij daarom aan haar weten dat hij en de koningin ‘graag door haar herinnerd wilden worden’. Toen zij verontwaardigd over zoveel arrogantie naar The Sunday Mirror stapte, volgde alsnog een excuusbrief.

De nieuwste koninklijke uitdaging is de elektronische snelweg. Laatst zag ik op een foto hoe prinses Amalia een selfie maakte. Ik houd mijn hart vast.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden