OPINIEFeiten voor bij de borrel

Al bijna twee jaar geen pak sneeuw in De Bilt – en het wordt alleen maar zeldzamer

Dit weekend wordt er sneeuw verwacht. Als er bij de Bilt een wit pak komt te liggen, zal dat voor het eerst in meer dan zevenhonderd dagen zijn. Een record dat volledig past in de klimaatontwikkeling van de afgelopen jaren.

Dagjesmensen in Vaals, 9 januari 2021. Beeld EPA
Dagjesmensen in Vaals, 9 januari 2021.Beeld EPA

Blijf alsjeblieft weg uit Vaals, was vorig weekend de oproep van burgemeester Harry Leunessen, terwijl een stroom dagjesmensen de Zuid-Limburgse gemeente binnenreed. ‘Ons buitengebied kan een grote toestroom niet aan. Neem je verantwoordelijkheid.’ Wat er aan de hand was in het zuidelijkste puntje van Nederland? Er lag sneeuw.

En dat is bijzonder, tegenwoordig. In De Bilt, ijkpunt van de Nederlandse weersituatie, heeft al sinds 2 februari 2019 geen sneeuwdek gelegen. Meer dan zevenhonderd dagen, en dat is een record. Het vorige werd in 1991 gevestigd, toen er 662 dagen achtereen geen aaneengesloten pak sneeuw had gelegen. Is de sneeuwloosheid van het moment een opvallende uitschieter, of sneeuwt het inderdaad minder?

Daarover zijn de cijfers kraakhelder: het aantal dagen waarop het KNMI een aaneengesloten pak sneeuw registreerde, neemt de afgelopen decennia drastisch af. Lag er in de jaren zestig nog gemiddeld 22 dagen per jaar een pak sneeuw in De Bilt, tussen 2010 en 2019 ging het gemiddeld om 9 dagen. Dat zijn de dagen waarop het KNMI ’s ochtends een aaneengesloten pak sneeuw registreert bij het weerstation in De Bilt. Sneeuw die niet blijft liggen, telt dus niet mee.

Weerrecords

De lange periode zonder sneeuwdek is niet het enige weerrecord van de laatste tijd: de afgelopen paar maanden stikte het ervan. Niet gek ook, want 2020 was, samen met 2014, het warmste jaar ooit gemeten, met een gemiddelde temperatuur van 11,7 graden. 2 november was de warmste novemberdag tot nu toe. En voor zover we weten kwam nooit eerder zo laat in het jaar een tropische dag voor als op 15 september, toen het 31,4 graden werd in De Bilt. In augustus werd het bovendien maar liefst acht dagen achter elkaar tropisch warm, oftewel warmer dan 30 graden. Jawel, ook dat was een record.

Zien we hier klimaatverandering aan het werk? Individuele records zoals die van afgelopen jaar zijn daar moeilijk aan te koppelen. Maar de trend, van warmere jaren met steeds minder sneeuwvlokken, is volgens het KNMI wel degelijk te verklaren door een veranderend klimaat als gevolg van menselijke CO2-uitstoot. Veelzeggend is de lijst met warmste jaren ooit gemeten: tussen de tien warmste staan er twee uit de jaren negentig, alle andere horen bij het nieuwe millennium.

Sneeuw wordt nog zeldzamer

Het KNMI verwacht dat sneeuw in de toekomst alleen maar zeldzamer wordt. Er zal in Nederland naar verwachting 10 tot 20 procent minder vallen per graad opwarming. Sneeuwval krijgt namelijk een dubbele klap door klimaatverandering: het aantal dagen waarop het koud genoeg is voor sneeuw neemt af, en dan valt er op de dagen dat het wel koud genoeg is ook nog eens minder neerslag. Dat betekent volgens het KNMI wel dat er ook minder dagen met gladheid zullen zijn – de strooiwagens hoeven er dus minder vaak op uit.

Ook voor wie sneeuwplezier zoekt in de bergen, hebben de klimaatonderzoekers van het KNMI slecht nieuws. Naar verwachting wordt het sneeuwseizoen in bijvoorbeeld de Alpen deze eeuw steeds korter en valt er ook daar minder sneeuw.

Koester de sneeuwpoppen en iglo’s dus wanneer er weer een pak sneeuw ligt. Dat kan misschien dit weekend al, want volgens de weersverwachtingen gaat het in grote delen van Nederland sneeuwen. De eerste voorzichtige vlokjes vielen eind deze week.

null Beeld Infographics
Beeld Infographics
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden