AIV-advies vergelijkt dreiging Rusland met oude 'vertrouwde' Koude Oorlog

null Beeld epa
Beeld epa

De Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) heeft zijn advies over de toekomst van de Navo in Europa gepubliceerd. Een stuk dat bepalend is voor ons defensiebeleid. Het is alarmerend, maar naar onze mening smaakt het ook naar de vertrouwde Koude Oorlog, met een vleugje cyber.

Dat de Navo de Baltische staten niet kan verdedigen lijkt helder. De Navo is in Europa grotendeels wegbezuinigd. Daar staat een sterke Russische opbouw tegenover. De AIV schetst een schrikbarend beeld, maar geeft weinig details; Google levert al snel meer op.

Ja, het Russische leger is groot. Maar kwantiteit hoeft geen kwaliteit te zijn. Vermoedelijk hebben we het over een defensiebudget van rond de 45 miljard dollar. Dat lijkt veel, maar is slechts 3 tot 4 keer zoveel als wat Nederland zou moeten besteden volgens president Trump. Let wel, we vergelijken hier Rusland met Nederland. Niet met de VS.

Rusland lijkt zich hiervan goed bewust te zijn. De Gerasimovdoctrine stelt dat de regels van oorlogvoering zijn veranderd, dat de lijn tussen oorlog en vrede vervaagt en dat niet-militaire middelen belangrijker en (kosten-)effectiever zijn dan wapens. Rusland lijkt bij de tijd te zijn in zijn denken over strategie en conflicten in de 21ste eeuw.

Wij zien in Rusland een verliezer die harder en dieper heeft nagedacht dan de winnaar. De Koude Oorlog is niet gewonnen door een flitsmacht, maar door een aanpak gericht op de economie van de Sovjets. Waar Navolanden soms tot bijna 6 procent van hun bbp uitgaven, spendeerden de Sovjets meer dan 20 procent. Dat bleek onhoudbaar.

Rusland opereert vaak met niet meer dan whizzkids met een laptop. Vergeleken met nieuwe tanks een poor man's weapon! Het potsierlijk heen-en-weerslepen naar Syrië van de verouderde Admiraal Kutznetsov door het Kanaal, en niet door de Atlantische Oceaan, bevatte overigens nul cyber.

De AIV geeft maar één scenario waarmee Rusland de Baltische staten kan overnemen - een verrassingsaanval. Een gemis. Is dat de enige optie vanuit Rusland? Die vraag behandelt de AIV niet. Onbegrijpelijk. De afgelopen jaren zijn technieken om dit te bestuderen verder ontwikkeld; Red Teaming bijvoorbeeld, maar blijkbaar nog onbekend bij de AIV.

De balans van het AIV-advies is verkeerd. Men valt terug op de oude, 'vertrouwde' Koude Oorlog. Inderdaad zijn er twijfels over de authenticiteit van de Gerasimovdoctrine. Maar als Rusland die niet zelf bedacht heeft, dan heeft Rusland het nu gelezen. Moeten wij een moderne Russische dreiging als vanouds aanpakken? Het is vooral de opgediende Koude Oorlog zonder reflectie die echt reden geeft tot zorg, veel zorg. Wij hopen dat dit debat nu start en niet, gezien de Navo foreign affairs council van 13 november, al gevoerd is.

Jan-Willem Boots en Menzo Kwint zijn verbonden aan bureau Changing Games.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden