CommentaarAftreden Rutte III

Aftreden is enige manier om op een zichtbare manier recht te doen aan de wroeging van de overheid

Het aftreden van Rutte III is in hoge mate symbolisch, maar wat is het signaal van gewoon doorregeren?

Premier Mark Rutte verlaat de Tweede Kamer.Beeld ANP

Nu de roep om het aftreden van het kabinet aanzwelt, is een waarschuwing gepast: zoiets zal niet het effect hebben dat sommige gedupeerden ervan verwachten. Aftredende ministers betalen meestal een persoonlijke prijs omdat ze hun carrière op het Binnenhof zien stranden, in het geval van een heel kabinet zal er in de praktijk weinig van te merken zijn. Rutte III wordt iets eerder dan gepland demissionair, maar gezien de situatie in het land zal de Kamer de premier meteen verzoeken gewoon door te regeren. Liefst drie bewindslieden zijn op 17 maart bovendien lijsttrekker en dus nog lang niet uitgespeeld op het Binnenhof. Voor de gedupeerden is een belangrijker vraag dan ook hoe de schade verder wordt afgewikkeld.

Waarom dan toch aftreden? Dat heeft ten diepste te maken met de verhouding tussen burger en overheid. Het vertrouwen dat Nederlanders moeten kunnen hebben in een eerlijke en gelijke behandeling door het gezag dat boven hen is gesteld, is flagrant geschonden. Duizenden mensen werden slachtoffer van institutionele vooringenomenheid en waren kansloos in hun pogingen zich te verweren tegenover de almacht van de staat. Juist in die rechtsbescherming wenst Nederland zich te onderscheiden van andere, minder democratische landen.

Die ontsporing is niet alleen te wijten aan de door testosteron gedreven fraudejagers van de Belastingdienst, maar aan algehele onverschilligheid bij de ambtelijke en de bestuurlijke top van diverse departementen, gedurende vele jaren, onder een reeks bewindslieden en onder aansporing van een parlement dat te lang alleen oog had voor fraudebestrijding.

Aftreden is in hoge mate symbolisch, maar de premier moet zich afvragen wat het signaal is als zijn derde kabinet nu géén rekenschap aflegt aan het land. Er zijn grenzen aan wat onder de verantwoordelijkheid van een regering kan passeren. De overheid is anoniem en de Tweede Kamer kan zichzelf nou eenmaal niet wegsturen. De enige die breed wordt herkend als de personificatie van dé politiek, is de minister-president zelf. Aftreden is de enige manier om op een zichtbare manier recht te doen aan de wroeging van de overheid.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden