Commentaar

'Afschaffing van Zwarte Piet zou haar doel ver voorbij schieten'

Ga niet prutsen aan het Sinterklaasfeest: het voegt zich vanzelf naar gewijzigde inzichten, schrijft Sander van Walsum in het commentaar van de Volkskrant.

Een vrouw geschminkt als Zwarte Piet. Beeld anp
Een vrouw geschminkt als Zwarte Piet.Beeld anp

Net als goede kunst zou een mooie traditie geen uitleg nodig moeten hebben. Maar het sinterklaasfeest zoals wij het kennen, spreekt niet meer vanzelf. Dat kan verbazing en onbegrip wekken, maar het is niet anders. Sinterklaas stamt uit de tijd dat de Nederlandse samenleving nog lelieblank was. Het vergt uitleg in de multiculturele samenleving van dit moment.

De sinterklaasadepten kunnen niet langer volstaan met de verzekering dat Zwarte Piet niets met racisme van doen heeft. Evenmin dragen verwijzingen naar de 'onschuldige' herkomst van Zwarte Piet - als nar, secretaris van de bisschop van Myra, residu van het 19de-eeuwse oriëntalisme of 'hybride figuur' - iets bij aan het begrip voor zijn verschijning. Dat de tegenstanders van Zwarte Piet een kleine (zij het groeiende) minderheid vertegenwoordigen en dat die tegenstanders met verwijzingen naar de slavernij en - erger nog - de Holocaust de verhoudingen soms volkomen uit het oog verliezen, doet daar niets aan af. Het feest is omstreden. Dat vergt aanpassingen. Sterker: veel aanpassingen hebben al geruisloos hun beslag gekregen.

Niemand is de eigenaar
Afschaffing van Zwarte Piet zou haar doel echter ver voorbij schieten. Nog afgezien van het feit dat niemand de eigenaar is van de sinterklaastraditie. Laat de regisseurs van het feest, waaronder lokale overheden, zelf bepalen hoe en in welke mate zij rekening houden met de gevoelens van de gekwetsten. Daarbij moet niet alleen een beroep worden gedaan op de tolerantie van de meerderheid, maar ook op die van de minderheid. De opponenten van Zwarte Piet moeten beseffen dat het een van de weinige vaste waarden is in ons collectief geheugen.

Daarmee is niet gezegd dat die traditie in graniet is gehouwen. Nog los van de vraag of Piet uit de 17de eeuw stamt of een 19de-eeuwse schepping is van de brave schoolmeester Jan Schenkman: hij heeft van een grote beweeglijkheid blijk gegeven. De Piet van nu is allang niet meer de kinderjager van tachtig jaar geleden of de krompratende paljas van veertig jaar geleden. Elke mooie traditie beweegt mee met de tijd - soepel maar met mate. Dat is met het sinterklaasfeest niet anders. Daar hebben we geen overheidsdwang voor nodig, en zeker geen interventie van een vooringenomen VN-rapporteur.

Sander van Walsum is redacteur van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden